Shloka 17
Śuka–Janaka Saṃvāda: Āśrama-krama, Jñāna-vijñāna, and the Marks of Liberation (शुक-जनक संवादः)
सत्त्वमानन्द उद्रेक: प्रीति: प्राकाश्यमेव च । सुखं शुद्धित्वमारोग्यं संतोष: श्रद्धधानता,धैर्य, आनन्द, प्रीति, उत्कर्ष, प्रकाश (ज्ञानशक्ति), सुख, शुद्धि, आरोग्य, संतोष, श्रद्धा, अकार्पण्य (दीनताका अभाव), असंरम्भ (क्रोधका अभाव), क्षमा, धृति, अहिंसा, समता, सत्य, ऋणसे रहित होना, मृदुता, लज्जा, अचंचलता, शौच, सरलता, सदाचार, अलोलुपता, हृदयमें सम्भ्रमका न होना, इष्ट और अनिष्टके वियोगका बखान न करना, दानके द्वारा धैर्य धारण करना, किसी वस्तुकी इच्छा न करना, परोपकार और सम्पूर्ण प्राणियोंपर दया--ये सब सत्त्वसम्बन्धी गुण बताये गये हैं
sattvam ānanda-udrekaḥ prītiḥ prākāśyam eva ca | sukhaṁ śuddhitvam ārogyaṁ santoṣaḥ śraddhadhānatā ||
ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯನು ಹೇಳಿದನು—ಸತ್ತ್ವದಿಂದ ಆನಂದೋದ್ರೇಕ, ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾಶ (ಜ್ಞಾನಪ್ರಭೆ) ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ಅದರಿಂದಲೇ ಸುಖ, ಶುದ್ಧತೆ, ಆರೋಗ್ಯ, ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರವಾದ ಶ್ರದ್ಧೆಯೂ ಜನಿಸುತ್ತವೆ.
याज़्वल्क्य उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that sattva (the lucid, balanced quality of mind and character) naturally produces joy, goodwill, clarity, happiness, purity, health, contentment, and faith—virtues that support dharmic living and inner steadiness.
In the didactic setting of the Śānti Parva, Yājñavalkya is instructing about the guṇas by listing the observable traits that arise from sattva, distinguishing it from other dispositions and grounding ethical life in cultivated mental qualities.