Shloka 36
जनक–सुलभा संवादः
Janaka–Sulabhā Dialogue on Mokṣa and Non-attachment
श्रद्धालु, गुणवान्, परनिन्दासे सदा दूर रहनेवाले, विशुद्ध योगी, विद्वान, सदा शास्त्रोक्त कर्म करनेवाले, क्षमाशील, सबके हितैषी, एकान्तवासी, शास्त्रविधिका आदर करनेवाले, विवादहीन, बहुज्ञ, विज्ञ किसीका अहित न करनेवाले तथा इन्द्रियसंयम एवं मनोनिग्रहमें समर्थ पुरुषको ही इस ज्ञानका उपदेश देना चाहिये ।।
Vasiṣṭha uvāca: śraddhāluḥ guṇavān paranindāyāḥ sadā dūraḥ viśuddha-yogī vidvān sadā śāstroktakarma-kārī kṣamāśīlaḥ sarva-hitaiṣī ekāntavāsī śāstra-vidhi-ādara-kārī vivādahīnaḥ bahujñaḥ vijñaḥ kasyacid ahitaṃ na karoti yaḥ tathā indriya-saṃyama-mano-nigrahe samarthaḥ puruṣaḥ tasmai eva asya jñānasya upadeśaḥ kartavyaḥ. etair guṇair hīnatame na deyam etat paraṃ brahma viśuddham āhuḥ; na śreyasā yokṣyati tādṛśe kṛtaṃ dharma-pravaktāram apātra-dānāt.
ಈ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಶ್ರದ್ಧಾವಂತನಾದ, ಗುಣವಂತನಾದ, ಸದಾ ಪರನಿಂದೆಯಿಂದ ದೂರಿರುವ, ವಿಶುದ್ಧ ಯೋಗಿಯಾದ, ವಿದ್ಯಾವಂತನಾದ, ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ನಿರತನಾದ, ಕ್ಷಮಾಶೀಲನಾದ, ಸರ್ವಹಿತೈಷಿಯಾದ, ಏಕಾಂತವಾಸಿಯಾದ, ಶಾಸ್ತ್ರವಿಧಿಯನ್ನು ಗೌರವಿಸುವ, ವಾದವಿವಾದರಹಿತನಾದ, ಬಹುಜ್ಞ ಹಾಗೂ ವಿವೇಕಿಯಾದ, ಯಾರಿಗೂ ಹಾನಿ ಮಾಡದ, ಇಂದ್ರಿಯಸಂಯಮ ಮತ್ತು ಮನೋನಿಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಥನಾದ ಪುರುಷನಿಗೇ ಉಪದೇಶಿಸಬೇಕು. ಈ ಗುಣಗಳಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಹೀನನಿಗೆ ಇದನ್ನು ನೀಡಬಾರದು. ಈ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ವಿಶುದ್ಧ ಪರಬ್ರಹ್ಮಸ್ವರೂಪವೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಪಾತ್ರನಿಗೆ ನೀಡಿದರೆ ಅದು ಅವನ ಶ್ರೇಯಸ್ಸಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗದು; ಮತ್ತು ಕുപಾತ್ರನಿಗೆ ಉಪದೇಶಿಸಿದರೆ ಉಪದೇಶಕನಿಗೂ ಶ್ರೇಯಸ್ಸು ದೊರಕದು.
वसिष्ठ उवाच
Educational Q&A
Brahman-knowledge (brahma-vidyā) is to be taught only to a qualified student—one who is faithful, virtuous, non-slanderous, disciplined, non-contentious, harmless, and capable of sense-restraint and mind-control. Teaching it to an unfit person neither benefits the recipient nor the teacher.
Vasiṣṭha is laying down ethical and pedagogical criteria for transmitting a highest teaching: the instructor must discern the student’s character and discipline, because misdirected instruction (like giving to an unworthy recipient) undermines the intended spiritual welfare.