Shloka 8
अव्यक्तकालमान-निर्णयः
Measures of Time from the Unmanifest; Creation, Elements, and the Primacy of Mind
नारुन्तुदः स्यान्न नृशंसवादी न हीनत: परमभ्याददीत । ययास्य वाचा पर उद्विजेत नतां वदेद्रुषतीं पापलोक्याम्,किसीके मर्ममें आघात न पहुँचाये। दूसरोंसे निछ्ठर वचन न बोले। किसी नीच मनुष्यसे अध्यात्मशास्त्रका उपदेश न ग्रहण करे तथा जिसे सुनकर दूसरोंको उद्वेग हो, ऐसी नरकमें डालनेवाली अमंगलमयी बात भी मुँहसे न निकाले
nārun-tudaḥ syān na nṛśaṃsa-vādī na hīnataḥ param abhyādadīta | yayāsya vācā para udvijeta na tāṃ vaded ruṣatīṃ pāpa-lokyām ||
ಹಂಸನು ಹೇಳಿದನು—ಇತರರ ಮರ್ಮವನ್ನು ಚುಚ್ಚುವವನಾಗಬಾರದು; ಕ್ರೂರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಆಡಬಾರದು. ನೀಚಬುದ್ಧಿಯವನಿಂದ ಉನ್ನತ ಉಪದೇಶವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಬಾರದು. ಹಾಗೆಯೇ ಇತರರನ್ನು ಅಶಾಂತಗೊಳಿಸುವ—ಕಠೋರ, ಅಮಂಗಳ, ಪಾಪಲೋಕಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವ—ಅಂತಹ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಹೇಳಬಾರದು.
हंस उवाच
Educational Q&A
Guard speech as a primary instrument of dharma: do not wound others, do not speak cruelly, avoid taking lofty instruction from a morally base source, and refrain from uttering words that cause agitation and lead to sin.
In Śānti Parva’s didactic setting, the Haṃsa delivers a compact ethical rule about right conduct, focusing especially on restraint in speech and discernment regarding from whom one receives spiritual instruction.