Shloka 11
अव्यक्तकालमान-निर्णयः
Measures of Time from the Unmanifest; Creation, Elements, and the Primacy of Mind
क्षेपायमाणमभिषड़व्यलीकं निगृह्नाति ज्वलितं यश्व मन्युम् । अदुष्टचेता मुदितो5नसूयु: स आदत्ते सुकृतं वै परेषाम्
kṣepāyamāṇam abhiṣaḍ-avyalīkaṃ nigṛhṇāti jvalitaṃ yaś ca manyum | aduṣṭa-cetā mudito 'nasūyuḥ sa ādatte sukṛtaṃ vai pareṣām ||
ನಿಂದೆ-ಅಪಮಾನಗಳ ನಡುವೆ ಕೂಡ ಕಪಟವಿಲ್ಲದೆ ತನ್ನ ಪ್ರಜ್ವಲಿತ ಕೋಪವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವವನು, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಕಲ್ಮಷಗೊಳಿಸದೆ ಇಡುವವನು, ಹರ್ಷದಿಂದಿದ್ದು ಅಸೂಯೆಯಿಲ್ಲದವನು—ಅವನು ನಿಜವಾಗಿ ಇತರರು ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ತನ್ನದಾಗಿಸಿಕೊಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.
हंस उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that restraining anger when insulted—while remaining sincere, pure-minded, cheerful, and non-envious—creates great spiritual merit; such patience is said to draw to oneself the merit that would otherwise belong to others.
Haṃsa is instructing on dharma in the Śānti Parva, describing the ideal response to abuse: the virtuous person does not retaliate, but masters anger and maintains inner purity, thereby gaining moral and spiritual benefit.