Shloka 8
अध्याय २९४ — योगलक्षणम् तथा सांख्यपरिसंख्यानम्
Yoga Definition and Sāṃkhya Enumeration
Devanagari script
श्रूयन्ते हि पुराणेषु प्रजा धिग्दण्डशासना: । दान्ता धर्मप्रधानाश्च न्यायधर्मानुवृत्तिका:,पुराणोंमें सुना जाता है कि पहले अधिकांश मनुष्य संयमी, धार्मिक तथा न्यायोचित आचारका ही अनुसरण करनेवाले थे। उस समय अपराधियोंको धिक्कारमात्रका ही दण्ड दिया जाता था
Translation
ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಬರುತ್ತದೆ—ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಜೆಯನ್ನು ಧಿಕ್ಕಾರವೇ ದಂಡವೆಂದು ಮಾಡಿ ಶಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು; ಜನರು ದಾಂತರು, ಧರ್ಮಪ್ರಧಾನರು, ನ್ಯಾಯಧರ್ಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವವರಾಗಿದ್ದರು.
Word by Word
श्रूयन्तेare heard / are said
श्रूयन्ते:
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलट्, आत्मनेपद, कर्मणि, प्रथम, बहुवचन
हिindeed / for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
पुराणेषुin the Puranas / ancient texts
पुराणेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपुराण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसक, सप्तमी, बहुवचन
प्रजाःpeople / subjects
प्रजाः:
Karta
TypeNoun
Rootप्रजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्री, प्रथमा, बहुवचन
धिक्-दण्ड-शासनाःhaving 'reproof' as punishment / punished only by censure
धिक्-दण्ड-शासनाः:
TypeAdjective
Rootधिक्दण्डशासन (प्रातिपदिक)
Formस्त्री, प्रथमा, बहुवचन
दान्ताःself-controlled / restrained
दान्ताः:
TypeAdjective
Rootदान्त (प्रातिपदिक; क्त-प्रत्ययान्त from √दम्)
Formपुं, प्रथमा, बहुवचन
धर्म-प्रधानाःhaving dharma as foremost / chiefly righteous
धर्म-प्रधानाः:
TypeAdjective
Rootधर्मप्रधान (प्रातिपदिक)
Formपुं, प्रथमा, बहुवचन
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
न्याय-धर्म-अनुवृत्तिकाःfollowing just conduct and dharma
न्याय-धर्म-अनुवृत्तिकाः:
TypeAdjective
Rootन्यायधर्मानुवृत्तिक (प्रातिपदिक)
Formपुं, प्रथमा, बहुवचन
Speaker
पराशर उवाच
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes