Shloka 32
Adhyāya 287 — Janaka’s Inquiry on Śreyas, Abhayadāna, and Asaṅga
Non-attachment
मूर्ख मनुष्य केवल अपनी प्रशंसा करनेसे ही जगत्में ख्याति नहीं पा सकता। विद्वान् पुरुष गुफामें छिपा रहे तो भी उसकी सर्वत्र प्रसिद्धि हो जाती है ।। असदुच्चैरपि प्रोक्त: शब्द: समुपशाम्यति । दीप्यते त्वेव लोकेषु शनैरपि सुभाषितम्,बुरी बात जोर-जोरसे कही गयी हो तो भी वह शून्यमें विलीन हो जाती है, लोकमें उसका आदर नहीं होता है; किंतु अच्छी बात धीरेसे कही जाय तो भी वह संसारमें प्रकाशित होती है--उसका आदर होता और प्रभाव बढ़ता है
nārada uvāca | mūrkho manuṣyaḥ kevalaṁ svapraśaṁsā-mātreṇa jagati khyātiṁ na prāpnoti | vidvān puruṣo guhāyāṁ channaḥ san api sarvatra prasiddhiṁ gacchati || asad uccair api proktaḥ śabdaḥ samupaśāmyati | dīpyate tv eva lokeṣu śanair api subhāṣitam ||
ನಾರದನು ಹೇಳಿದನು—ಮೂರ್ಖನು ಕೇವಲ ತನ್ನನ್ನೇ ಹೊಗಳಿಕೊಂಡು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನಿಜವಾದ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲಾರನು. ಆದರೆ ಪಂಡಿತನು ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ಅಡಗಿದ್ದರೂ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಕೆಟ್ಟ ಮಾತು ಎಷ್ಟೇ ಜೋರಾಗಿ ಹೇಳಿದರೂ ಅದು ಬೇಗನೆ ಶಮನವಾಗಿ ಜನರಲ್ಲಿ ಗೌರವ ಪಡೆಯದು; ಆದರೆ ಸದುಕ್ತಿಯನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹೇಳಿದರೂ ಅದು ಕ್ರಮೇಣ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ—ಅದರ ಮಾನವೂ ಪ್ರಭಾವವೂ ಹೆಚ್ಚುತ್ತವೆ.
नारद उवाच
Educational Q&A
True reputation arises from genuine learning and virtue, not from self-advertisement. Harmful or foolish talk, even if loudly proclaimed, quickly loses force; good and well-spoken counsel, even if offered quietly, spreads and gains honor over time.
In Śānti Parva’s instruction on conduct, Nārada delivers a moral observation about public esteem: the wise become known by their qualities even without display, while empty self-praise and loud bad speech fail to earn lasting respect.