Shloka 31
Jvarotpatti — The Origin and Distribution of Jvara
Fever
ऊष्मणा सह विंशो वा संघात: पाउ्चभौतिक: । महान् संधारयत्येतच्छरीरं वायुना सह
Ūṣmaṇā saha viṁśo vā saṅghātaḥ pañcabhautikaḥ | mahān sandhārayaty etac charīraṁ vāyunā saha ||
ಅಸಿತನು ಹೇಳಿದನು—ಉಷ್ಮ (ಜಠರಾಗ್ನಿ)ಯನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿ ಎಣಿಸಿದರೆ ಈ ಪಂಚಭೌತಿಕ ಸಂಘಾತವು ಇಪ್ಪತ್ತು ತತ್ತ್ವಗಳ ಸಮೂಹ. ಮಹತ್ ತತ್ತ್ವವು ಪ್ರಾಣವಾಯುವಿನೊಂದಿಗೆ ಈ ದೇಹವನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತದೆ; ಆ ವಾಯು ದೇಹವನ್ನೆಲ್ಲ ವ್ಯಾಪಿಸಿ ಭೇದನಶಕ್ತಿಯನ್ನು ತೋರಿದರೂ, ಅದು ಮಹತ್ನ ಉಪಕರಣಮಾತ್ರ.
असित उवाच
Educational Q&A
The verse frames the body as a composite of elemental principles and explains that the sustaining intelligence-principle (mahat) upholds the body together with vital wind (vāyu); vāyu is presented as an operative instrument rather than the ultimate controller.
In Śānti Parva’s reflective instruction, Asita is describing a philosophical analysis of the body—counting its constituent principles and clarifying how life-functions (vāyu/prāṇa) relate to deeper metaphysical principles (mahat).