Shloka 13
योगदोषान् समुच्छिद्य पठच यान् कवयो विदु:,काम, क्रोध, लोभ, भय और निद्रा--ये ही योगसम्बन्धी वे पाँच दोष हैं, जिनको विद्वान् पुरुष जानते हैं। इनका मूलोच्छेद कर देना चाहिये तथा इनका परित्याग करके वाणीको संयममें रखते हुए योगसाधनोंका सेवन करना चाहिये
bhīṣma uvāca | yogadoṣān samucchidya pañca yān kavayo viduḥ—kāmaḥ krodho lobho bhayaṃ nidrā ca | etān mūlataḥ samucchindet, etān parityajya vāk-saṃyamaṃ kṛtvā yogasādhanāni seveta |
ಭೀಷ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಯೋಗಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುವ ದೋಷಗಳನ್ನು ಕಡಿದುಹಾಕಬೇಕು. ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಐದು ದೋಷಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ—ಕಾಮ, ಕ್ರೋಧ, ಲೋಭ, ಭಯ ಮತ್ತು ನಿದ್ರೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಮೂಲದಿಂದಲೇ ನಿರ್ಮೂಲ ಮಾಡಿ, ತ್ಯಜಿಸಿ, ವಾಕ್ಸಂಯಮದಿಂದ ಯೋಗಸಾಧನಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Yoga requires removing five root obstacles—desire, anger, greed, fear, and sleep/torpor—then practicing disciplined restraint, especially of speech, while cultivating yogic disciplines.
In Shanti Parva, Bhishma instructs Yudhishthira on dharma and inner discipline; here he gives a practical ethical-psychological teaching on what must be uprooted to make yoga effective.