Shloka 126
इन्द्रेण वृत्रवधः, ब्रह्महत्याया अनुगमनम्, तथा च विभाजन-निवासविधानम्
Indra’s defeat of Vṛtra; pursuit by Brahmahatyā; allocation of her abodes
तदेतदुपशान्तेन बोद्धव्यं शुचिकर्मणा । मन और वाणीको अर्थात् मनसहित समस्त इन्द्रियोंको बुद्धिद्वारा वशमें करे
tadetadupaśāntena boddhavyaṃ śucikarmaṇā |
ಭೀಷ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಈ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಒಳಗಿನಿಂದ ಶಾಂತವಾಗಿರುವ ಮತ್ತು ಶುದ್ಧಾಚಾರವುಳ್ಳವನು ಅರಿಯಬೇಕು. ವಿವೇಕಬುದ್ಧಿಯೆಂಬ ‘ಕಣ್ಣು’ ಮೂಲಕ ಮನಸ್ಸು, ವಾಣಿ ಸಹಿತ ಎಲ್ಲಾ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿ ಶಮನಗೊಳಿಸಬೇಕು; ನಂತರ ಆತ್ಮಜ್ಞಾನದಿಂದ ಆ ವಿವೇಕಜ್ಞಾನವನ್ನೂ ಮೌನಗೊಳಿಸಬೇಕು; ಕೊನೆಗೆ ಜೀವಾತ್ಮವನ್ನು ಪರಮಾತ್ಮನಲ್ಲಿ ಲೀನಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಶುದ್ಧ ಆಚಾರ-ಚಿಂತನೆಯುಳ್ಳ ಸಾಧಕನು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ನಿವೃತ್ತನಾಗಿ ಶಾಂತಭಾವದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿ ಪರಮಾತ್ಮನ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರವನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕು.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Realization of the highest truth requires inner calm and purity of conduct: restrain mind, speech, and senses through discriminative intellect; then transcend even that discriminative activity through Self-knowledge, culminating in absorption of the individual self into the Supreme.
In the Shanti Parva’s instruction on dharma and liberation, Bhishma continues advising Yudhishthira, presenting a contemplative discipline: progressive inward withdrawal and stilling of faculties leading to direct realization of the Supreme.