Shloka 13
Adhyāya 272: Vṛtrasya Dharmiṣṭhatā, Indrasya Mohaḥ, Vasiṣṭha-upadeśaḥ
Vṛtra’s dharmic stature; Indra’s disorientation; Vasiṣṭha’s counsel
Devanagari script
य एतानू प्रज्ञया दोषान् पूर्वमेवानुपश्यति
Translation
ಯಾವನು ತನ್ನ ಪ್ರಜ್ಞೆಯಿಂದ ರಾಗಾದಿ ದೋಷಗಳನ್ನು ಮೊದಲೇ ಗಮನಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಸುಖ–ದುಃಖಗಳ ವಿವೇಕದಲ್ಲಿ ಕುಶಲನಾಗುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಅವನು ಶ್ರೇಷ್ಠರ ಸೇವೆಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸುತ್ತಾನೆ; ಸತ್ಸಂಗಸೇವೆಯಿಂದಲೂ ಸತ್ಕರ್ಮಾಭ್ಯಾಸದಿಂದಲೂ ಅವನ ಬುದ್ಧಿ ಕ್ರಮೇಣ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
Word by Word
यःwho
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Singular
एतान्these
एतान्:
Karma
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine, Accusative, Plural
प्रज्ञयाby wisdom/understanding
प्रज्ञया:
Karana
TypeNoun
Rootप्रज्ञा
FormFeminine, Instrumental, Singular
दोषान्faults, defects
दोषान्:
Karma
TypeNoun
Rootदोष
FormMasculine, Accusative, Plural
पूर्वम्before, beforehand
पूर्वम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootपूर्व
एवindeed, just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
अनुपश्यतिobserves, foresees
अनुपश्यति:
TypeVerb
Rootअनु√पश्
FormPresent, Third, Singular, Parasmaipada
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes