Shloka 49

तृष्णाक्षय-उपदेशः

Instruction on the Cessation of Craving

Devanagari script

कपिल उवाच यद्‌ यदाचरते शास्त्रमर्थ्य सर्वप्रवृत्तिषु । यस्य यत्र ह्ानुष्ठानं तत्र तत्र निरामयम्‌,कपिलने कहा--जो-जो शास्त्र जिस-जिस अर्थका आचरण--प्रतिपादन करता है, वह-वह सभी प्रवृत्तियोंमें सफल होता है। जिस साधनका जहाँ अनुष्ठान होता है, वहाँ-वहाँ अक्षय सुखकी प्राप्ति होती है

Transliteration

kapila uvāca | yad yad ācarate śāstram arthyaṃ sarva-pravṛttiṣu | yasya yatra hy anuṣṭhānaṃ tatra tatra nirāmayam ||

Translation

ಕಪಿಲನು ಹೇಳಿದನು—ಶಾಸ್ತ್ರವು ವಿವಿಧ ಮಾನವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವ ಯಾವ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ಯಾವ ಯಾವ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಯೋಗ್ಯವೆಂದು ವಿಧಿಸುತ್ತದೋ, ಅದೇ ಆಚರಣೆ ಆ ಆ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಫಲ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಯಾವ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಎಲ್ಲಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅನುಷ್ಠಾನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೋ, ಅಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ನಿರಾಮಯ ಕ್ಷೇಮ—ಅಕ್ಷಯ ಸುಖ—ಉದಯಿಸುತ್ತದೆ।

Word by Word

कपिलःKapila

उवाचsaid

यत्whatever (that which)

यत्whatever

आचरतेpractises / follows

शास्त्रम्scripture / teaching

अर्थ्यःone who seeks/aims at an end; the seeker (contextual)

सर्वin all

प्रवृत्तिषुactivities / undertakings

यस्यof which / whose

यत्रwhere

हिindeed

अनुष्ठानम्performance / observance

तत्रthere

तत्रthere (in that very place/case)

निरामयम्free from affliction; wholesome / untroubled

Speaker

कपिल उवाच

Characters & Entities

Kapila

Śāstra

Verse Rasa (Emotional Essence)

Sandhi Notes