Shloka 46

तृष्णाक्षय-उपदेशः

Instruction on the Cessation of Craving

Devanagari script

नैव त्यागी न संतुष्टो नाशोको न निरामय: । न निर्विधित्सो नावृत्तो नापवृत्तोडस्ति कश्नन,वास्तवमें इस जगत्‌के भीतर न कोई त्यागी है न संतुष्ट, न शोकहीन है न नीरोग। न तो कोई पुरुष कर्म करनेकी इच्छासे सर्वथा शून्य है, न आसक्तिसे रहित है और न सर्वथा कर्मका त्यागी ही है

Translation

ನಿಜವಾಗಿ ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ತ್ಯಾಗಿಯಲ್ಲ, ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಂತೃಪ್ತನಲ್ಲ; ಯಾರೂ ಶೋಕಹೀನನಲ್ಲ, ನಿರಾಮಯನಲ್ಲ. ಯಾರೂ ಕರ್ಮ ಮಾಡುವ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಶೂನ್ಯನಲ್ಲ; ಆಸಕ್ತಿರಹಿತನಲ್ಲ; ಸಂಪೂರ್ಣ ಕರ್ಮತ್ಯಾಗಿಯೂ ಅಲ್ಲ।

Word by Word

nanot

evaindeed/just

tyāgīrenouncer

nanot

santuṣṭaḥcontent/satisfied

nanot

aśokaḥfree from grief

nanot

nirāmayaḥfree from disease/ailment

nanot

nirvidhitsūḥdesirous of abstaining/ceasing (from action); one wishing to be inactive

nanot

āvṛttaḥwithdrawn/turned back (from activity)

nanot

apavṛttaḥcompletely turned away; fully abstaining

astiis/exists

kaścanaanyone (at all)

Speaker

कपिल उवाच

Dharma Sankata (Moral Dilemma)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Philosophical Teaching

Political Layer

Meter (Chandas)

Sandhi Notes