Shloka 19
कपिलगोसंवादे गृहस्थ-त्यागधर्मयोः प्रमाण्यविचारः
Kapila–Cow Dialogue: Authority of Householder and Renunciant Dharmas
Devanagari script
स कदाचित्निराहारो वायुभक्षो महातपा: । तस्थौ काष्ठवदव्यग्रो न चचाल च कहिचित्
Translation
ಒಮ್ಮೆ ಆ ಮಹಾತಪಸ್ವಿ ಜಾಜಲಿ ನಿರಾಹಾರನಾಗಿ, ವಾಯುವನ್ನೇ ಆಹಾರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಕಟ್ಟಿಗೆಯಂತೆ ಅಚಲವಾಗಿ ನಿಂತನು. ಆ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಅವನ ಚಿತ್ತದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪವೂ ವ್ಯಗ್ರತೆ ಇರಲಿಲ್ಲ; ಅವನು ಕ್ಷಣಮಾತ್ರವೂ ಕದಲಲಿಲ್ಲ.
Word by Word
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
कदाचित्once, at some time
कदाचित्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootकदाचित्
निराहारःwithout food, fasting
निराहारः:
Karta
TypeAdjective
Rootनिराहार
FormMasculine, Nominative, Singular
वायुभक्षःair-eating (living on air)
वायुभक्षः:
Karta
TypeAdjective
Rootवायुभक्ष
FormMasculine, Nominative, Singular
महातपाःa great ascetic (of great austerity)
महातपाः:
Karta
TypeNoun
Rootमहातपस्
FormMasculine, Nominative, Singular
तस्थौstood
तस्थौ:
TypeVerb
Rootस्था
FormPerfect (Liṭ), Third, Singular, Parasmaipada
काष्ठवत्like a piece of wood
काष्ठवत्:
TypeIndeclinable
Rootकाष्ठवत्
अव्यग्रःunagitated, undistracted
अव्यग्रः:
Karta
TypeAdjective
Rootअव्यग्र
FormMasculine, Nominative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
चचालmoved, wavered
चचाल:
TypeVerb
Rootचल्
FormPerfect (Liṭ), Third, Singular, Parasmaipada
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
कर्हिचित्ever, at any time
कर्हिचित्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootकर्हिचित्
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes