Shloka 21
राजधर्मः—राष्ट्ररक्षणं, दण्डनीतिः, हयग्रीवोपाख्यानम्
Royal Duty: Protection, Penal Policy, and the Hayagrīva Exemplum
Devanagari script
एवमेतानि कालेन प्रियद्वेष्पाणि भागश: । जीवेषु परिवर्तन्ते दुःखानि च सुखानि च,इस प्रकार ये प्रिय और अप्रिय भाव ही दुःख और सुख बनकर अलग-अलग सभी जीवोंको प्राप्त होते रहते हैं
Transliteration
evametāni kālena priyadveṣyāṇi bhāgaśaḥ | jīveṣu parivartante duḥkhāni ca sukhāni ca ||
Translation
ಹೀಗೆ ಕಾಲಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರಿಯವೂ ದ್ವೇಷ್ಯವೂ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಪಾಲಾಗಿ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತವೆ; ಅವೇ ದುಃಖವಾಗಿಯೂ ಸುಖವಾಗಿಯೂ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ.
Word by Word
एवम्thus, in this manner
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
एतानिthese
एतानि:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
FormNeuter, Nominative, Plural
कालेनby time, in course of time
कालेन:
Karana
TypeNoun
Rootकाल
FormMasculine, Instrumental, Singular
प्रियpleasant, dear
प्रिय:
Karta
TypeAdjective
Rootप्रिय
FormNeuter, Nominative, Plural
द्वेष्याणिhateful, unpleasant
द्वेष्याणि:
Karta
TypeAdjective
Rootद्वेष्य
FormNeuter, Nominative, Plural
भागशःin parts, separately
भागशः:
TypeIndeclinable
Rootभागशः
जीवेषुamong living beings
जीवेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootजीव
FormMasculine, Locative, Plural
परिवर्तन्तेturn about, change, occur in alternation
परिवर्तन्ते:
TypeVerb
Rootपरि√वृत्
FormPresent, Third, Plural, Atmanepada
दुःखानिsorrows, sufferings
दुःखानि:
Karta
TypeNoun
Rootदुःख
FormNeuter, Nominative, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
सुखानिpleasures, happinesses
सुखानि:
Karta
TypeNoun
Rootसुख
FormNeuter, Nominative, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
Speaker
व्यास उवाच
Characters & Entities
V
VyāsaK
kāla (Time)J
jīva (living beings)Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes