Previous Verse
Next Verse

Shloka 17

Śaṅkha–Likhita Upākhyāna: Daṇḍa, Confession, and the Purification of Kingship (शङ्ख-लिखितोपाख्यानम्)

'शत्रुओंको अपने बल और बुद्धिसे काबूमें कर ही लेना चाहिये। पापियोंके साथ कभी मेल नहीं करना चाहिये। अपने राज्यको बाजारका सौदा नहीं बनाना चाहिये ।। शुराशक्षार्याश्व सत्कार्या विद्वांसश्न युधिष्ठिर । गोमिनो धनिनश्लैव परिपाल्या विशेषत:,'युधिष्ठिर! शूरवीरों, श्रेष्ठ पुरुषों तथा विद्वानोंका सत्कार करना बहुत आवश्यक है। अधिक-से-अधिक गौएँ रखनेवाले धनी वैश्योंकी विशेषरूपसे रक्षा करनी चाहिये

śūrāḥ satkāryāḥ āryāś ca satkāryā vidvāṃsaś ca yudhiṣṭhira | gominaḥ dhaninaś caiva paripālyā viśeṣataḥ ||

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು—“ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಬಲ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ವಶಪಡಿಸಬೇಕು; ಪಾಪಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಎಂದಿಗೂ ಸಂಧಿ ಮಾಡಬಾರದು; ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಸರಕಾಗಿ ಮಾಡಬಾರದು. ಯುಧಿಷ್ಠಿರನೇ! ಶೂರರನ್ನು, ಶ್ರೇಷ್ಠರನ್ನು ಮತ್ತು ಪಂಡಿತರನ್ನು ಗೌರವಿಸಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ಅನೇಕ ಗೋವುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಧನಿಕ ವೈಶ್ಯ ಗೃಹಸ್ಥರನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು.”

शूराःheroes, brave men
शूराः:
Karma
TypeNoun
Rootशूर
FormMasculine, Nominative, Plural
सत्कार्याःto be honored / worthy of respect
सत्कार्याः:
Karma
TypeAdjective
Rootसत्कार्य (सत् + कार्य)
FormMasculine, Nominative, Plural
विद्वांसःlearned men
विद्वांसः:
Karma
TypeNoun
Rootविद्वस्
FormMasculine, Nominative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
युधिष्ठिरO Yudhiṣṭhira
युधिष्ठिर:
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर
FormMasculine, Vocative, Singular
गोमिनःowners of many cows / cattle-rich men
गोमिनः:
Karma
TypeNoun
Rootगोमिन्
FormMasculine, Nominative, Plural
धनिनःwealthy men
धनिनः:
Karma
TypeNoun
Rootधनिन्
FormMasculine, Nominative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
एवindeed, certainly
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
परिपाल्याःto be protected / should be safeguarded
परिपाल्याः:
Karma
TypeAdjective
Rootपरि-पाल्
FormMasculine, Nominative, Plural
विशेषतःespecially
विशेषतः:
TypeIndeclinable
Rootविशेषतः

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
Y
Yudhiṣṭhira
Ś
śūrāḥ (warriors)
Ā
āryāḥ (noble persons)
V
vidvāṃsaḥ (learned persons)
G
gominaḥ (cattle-owners)
D
dhaninaḥ (wealthy Vaiśyas)

Educational Q&A

A king’s dharma includes actively honoring social pillars—valor, nobility, and learning—and giving special protection to productive, wealth-generating householders, particularly cattle-rich and prosperous Vaiśyas, since they sustain the realm’s stability and economy.

In the Śānti Parva’s instruction on rājadharma, Vaiśampāyana continues conveying counsel addressed to Yudhiṣṭhira, emphasizing whom a ruler must respect and protect as part of good governance.