Shloka 13
Āśrama-dharma and Brahmacarya: Śuka’s Inquiry on Karma and Tyāga (शुक-प्रश्नः कर्मत्यागविवेकश्च)
गृहमावसतो हास्य नान्यत् तीर्थ प्रतिग्रहात् । देवर्षिपितृगुर्वर्थ वृद्धातुरबुभुक्षताम्
gṛham āvasato hāsya nānyat tīrthaṃ pratigrahāt | devarṣi-pitṛ-gurv-arthaṃ vṛddhāturabubhukṣatām ||
ವ್ಯಾಸನು ಹೇಳಿದರು—ಗೃಹಸ್ಥ ಜೀವನದಲ್ಲಿರುವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಪ್ರತಿಗ್ರಹ (ದಾನ ಸ್ವೀಕಾರ) ಹೊರತು ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಧಾರಣೆ ಮಾಡುವ ಮತ್ತೊಂದು ಪವಿತ್ರ ಮಾರ್ಗವಿಲ್ಲ. ಅದನ್ನೂ ದೇವರು, ಋಷಿ, ಪಿತೃಗಳು, ಗುರುಗಳು ಇವರ ಸೇವಾರ್ಥವಾಗಿ ಹಾಗೂ ವೃದ್ಧರು, ರೋಗಿಗಳು, ಹಸಿದವರು ಇವರ ಪೋಷಣಾರ್ಥವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು; ಈ ಕರ್ತವ್ಯಗಳ ಹೊರತಾಗಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಇನ್ನೊಂದು ಶುದ್ಧ ಮಾರ್ಗವಿಲ್ಲ।
व्यास उवाच
Educational Q&A
A householder Brahmin may accept gifts (pratigraha) as a legitimate and ‘pure’ means of support, but the ethical purpose is service: sustaining worship and obligations to gods, sages, ancestors, and teachers, and providing food and care to the elderly, sick, and hungry.
In the Shanti Parva’s dharma instruction, Vyāsa states a rule of conduct about livelihood: for a Brahmin living as a householder, accepting donations is presented as the sanctioned route for maintaining resources, specifically oriented toward religious duties and compassionate support of vulnerable people.