Shloka 883
ब्राह्मणस्य पूर्वतरा वृत्तिः — The Earlier Ideal Conduct of a Brahmana
River-of-Saṃsāra Metaphor
Devanagari script
प्रतिसंहृत्य संरम्भमित्युवाच शतक्रतु: । बलिके ऐसा कहनेपर सहस्रनेत्रधारी पाकशासन शतक्रतु भगवान् इन्द्रने अपने क्रोधको रोककर इस प्रकार कहा--
Transliteration
pratisaṃhṛtya saṃrambham ity uvāca śatakratuḥ | balike etad ākarṇya sahasranetradhārī pākaśāsanaḥ śatakratuḥ bhagavān indraḥ krodhaṃ niyamya evam uvāca ||
Translation
ಕೋಪದ ಉಕ್ಕುವಿಕೆಯನ್ನು ತಡೆದು ಶತಕ್ರತು ಮಾತನಾಡಿದನು. ಬಲಿಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಸಹಸ್ರನೇತ್ರ, ಪಾಕಶಾಸನ, ಭಗವಾನ್ ಇಂದ್ರನು ಕೋಪವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಉತ್ತರಿಸಿದನು.
Word by Word
प्रतिसंहृत्यhaving restrained (withdrawn)
प्रतिसंहृत्य:
Karma
TypeVerb
Rootप्रतिसंहृ (धातु: संहृ)
Formल्यप् (क्त्वान्त अव्यय), कर्तरि, having restrained/withdrawn
संरम्भम्anger, agitation, impetuosity
संरम्भम्:
Karma
TypeNoun
Rootसंरम्भ
FormMasculine, Accusative, Singular
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
उवाचsaid, spoke
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect (लिट्), 3rd, Singular, Parasmaipada
शतक्रतुःŚatakratu (Indra; 'he of a hundred rites')
शतक्रतुः:
Karta
TypeNoun
Rootशतक्रतु
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Characters & Entities
B
BhishmaI
IndraB
BaliS
ShatakratuS
SahasranetraP
PakashasanaVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes