Shloka 31
Adhyāya 222 — ब्रह्मस्थानप्राप्ति: मोक्षधर्मे समत्वव्रतम्
Attaining the Brahman-Station: The Vow of Equanimity in Mokṣadharma
प्रकृति और उसके कार्योंके प्रति मेरे मनमें न तो राग है, न द्वेष। मैं किसीको न अपना द्वेषी समझता हूँ और न आत्मीय ही मानता हूँ
prakṛti-tat-kāryeṣu me manasi na rāgo na dveṣaḥ | na kañcid ahaṃ dveṣyaṃ manye na cātmīyam eva ||
ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಅವಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಗಳ ಕಡೆ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನ ರಾಗವಿದೆ, ನ ದ್ವೇಷವಿದೆ. ನಾನು ಯಾರನ್ನೂ ಶತ್ರುವೆಂದು ಭಾವಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಯಾರನ್ನೂ ‘ನನ್ನವರು’ ಎಂದು ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುವುದೂ ಇಲ್ಲ।
प्रह्माद उवाच
Educational Q&A
The verse teaches equanimity: freedom from rāga (attachment) and dveṣa (aversion). By not identifying others as ‘mine’ or ‘enemy,’ one loosens ego-based partiality and cultivates a dharmic, impartial mind.
In Śānti Parva’s instructional setting, Prahlāda speaks as a moral and spiritual exemplar, describing his inner stance toward the world—seeing Prakṛti and her products without personal clinging or hostility, and relating to beings without possessiveness or enmity.