Shloka 4
अर्जुनस्य युधिष्ठिरं प्रति क्षात्रधर्मोपदेशः | Arjuna’s Counsel to Yudhiṣṭhira on Kṣatra-Dharma
ब्राह्मणानां तपस्त्याग: प्रेत्य धर्मविधि: स्मृत: । क्षत्रियाणां च निधन संग्रामे विहितं प्रभो
vaiśampāyana uvāca | brāhmaṇānāṃ tapas-tyāgaḥ pretya dharma-vidhiḥ smṛtaḥ | kṣatriyāṇāṃ ca nidhanaṃ saṃgrāme vihitaṃ prabho ||
ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು— ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ತ್ಯಾಗವೇ ಧರ್ಮವಿಧಿ ಎಂದು ಸ್ಮೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಅದು ಮರಣಾನಂತರ ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿ ಯಥೋಚಿತ ಫಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಓ ಪ್ರಭೋ, ಕ್ಷತ್ರಿಯರಿಗೆ ಸಮರದಲ್ಲಿ ದೊರಕುವ ಮರಣವೂ ವಿಧಿತವಾಗಿದೆ; ಅದೂ ಈ ಜೀವನದಾಚೆ ಪಕ್ವವಾಗುವ ಪುಣ್ಯಫಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಗಣ್ಯವಾಗಿದೆ.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse states a varṇa-specific ethical framework: Brahmins are enjoined toward tapas (austerity) and tyāga (renunciation), whose fruits mature in the afterlife; Kṣatriyas are enjoined toward courageous engagement in battle, where death in righteous combat is treated as a meritorious culmination of their duty.
In the didactic setting of Śānti Parva, Vaiśampāyana reports a teaching that contrasts prescribed duties for social orders, emphasizing how each path—ascetic discipline for Brahmins and battlefield valor for Kṣatriyas—is framed as a legitimate means to attain posthumous merit when aligned with dharma.