Shloka 13
Vimokṣa-niścaya: Pañcaśikha’s Analysis of Aggregates, Guṇas, and Tyāga (मोक्षनिर्णयः)
यद्वत् कान्तारमातिष्ठ न्नौत्सुक्यं समनुव्रजेत् । ग्राम्यमाहारमादद्यादस्वाद्गपि हि यापनम्
yadvat kāntāram ātiṣṭhan nautsukyaṃ samanuvrajet | grāmyaṃ āhāram ādad yād asvādag api hi yāpanam ||
ಭೀಷ್ಮನು ಹೇಳಿದನು—ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಸನ್ಯಾಸಿ ರುಚಿಗಾಗಿ ಆತುರಪಡುವುದಿಲ್ಲ; ದೇಹಧಾರಣೆಗೆ ರುಚಿಯಿಲ್ಲದ ಗ್ರಾಮ್ಯ ಆಹಾರವನ್ನೂ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಸಂಸಾರವೆಂಬ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಗೃಹಸ್ಥನು ಸತ್ಯವಾದ ಪರಿಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿ, ಕೇವಲ ಜೀವನನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಶುದ್ಧ ಸಾತ್ತ್ವಿಕ ಆಹಾರವನ್ನೇ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು—ರೋಗಿ ಜೀವಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಔಷಧ ಸೇವಿಸುವಂತೆ.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Do not let taste and luxury drive one’s life. Accept simple, pure food only to sustain the body, treating nourishment like medicine—necessary for duty, not an object of indulgence.
In Śānti Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on righteous living. Here he uses the example of a forest-dwelling ascetic who eats plain food without craving, applying the same principle to the householder living amid worldly pressures.