Shloka 17
Brahmacarya-Upāya: Jñāna, Śauca, and the Mind’s Role in Desire (शान्ति पर्व, अध्याय २०७)
ब्रह्मानुससूजे पुत्रान् मानसान् दक्षसप्तमान् | मरीचिमत्र्यज्ञिरसं पुलस्यं पुलहं क्रतुम्,ब्रह्माजीने सात मानस पुत्रोंको उत्पन्न किया, जिनमें दक्ष प्रजापति सातवें थे (ये ही सबसे प्रथम उत्पन्न हुए थे)। शेष छः पुत्रोंके नाम इस प्रकार हैं--मरीचि, अत्रि, अंगिरा, पुलस्त्य, पुलह और क्रतु
bhīṣma uvāca | brahmā anusuṣuje putrān mānasān dakṣa-saptamān | marīcim atrim aṅgirasam pulastyaṁ pulahaṁ kratum ||
ಭೀಷ್ಮನು ಹೇಳಿದನು: ಬ್ರಹ್ಮನು ಮನಶಕ್ತಿಯಿಂದಲೇ ಏಳು ಮಾನಸಪುತ್ರರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು; ಅವರಲ್ಲಿ ದಕ್ಷನು ಏಳನೆಯವನು. ಉಳಿದ ಆರು—ಮರೀಚಿ, ಅತ್ರಿ, ಅಂಗಿರಸ, ಪುಲಸ್ತ್ಯ, ಪುಲಹ ಮತ್ತು ಕ್ರತು—ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರು।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse anchors dharma in a cosmic genealogy: the moral and social order is presented as emerging from deliberate, mind-born creation, with primordial sages and Prajāpatis serving as foundational transmitters of law, ritual, and right conduct.
Bhishma enumerates Brahmā’s seven mind-born sons, identifying Dakṣa as the seventh and listing the other six sages—Marīci, Atri, Aṅgiras, Pulastya, Pulaha, and Kratu—thereby setting up a lineage-based explanation relevant to the surrounding instruction in Śānti Parva.