Shloka 17
Keśava-tattva-kathana
On the Principle of Keśava: Cosmogony and Divine Epithets
प्राणापानौ तथोदानं समान व्यानमेव च । एवं तौ मनसि स्थाप्य दधतु: प्राणयोर्मन:
prāṇāpānau tathodānaṃ samānaṃ vyānam eva ca | evaṃ tau manasi sthāpya dadhatuḥ prāṇayor manaḥ ||
ನಂತರ ಅವರು ಪ್ರಾಣ, ಅಪಾನ, ಉದಾನ, ಸಮಾನ ಮತ್ತು ವ್ಯಾನ—ಈ ಐದು ಪ್ರಾಣವಾಯುಗಳನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನೊಳಗೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಹೀಗೆ ಅವನ್ನು ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿ ಕ್ರಮಬದ್ಧಗೊಳಿಸಿ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಮುಖ್ಯ ಉಸಿರೆರಡಾದ ಪ್ರಾಣ-ಅಪಾನಗಳೊಂದಿಗೆ ಯೋಕ್ತಗೊಳಿಸಿದರು.
भीष्य उवाच
Educational Q&A
The verse teaches yogic interiorization: gathering the five vital currents and then linking the mind to regulated prāṇa and apāna, so attention becomes steady and fit for higher concentration and liberation-oriented practice.
Bhīṣma describes a disciplined meditative procedure performed by two practitioners: they mentally establish the five vāyus (vital functions) and then unite the mind with prāṇa and apāna as a preparatory step for focused contemplation.