Shloka 10
Jāpakānāṃ Gatiḥ — The Destinies of Japa-Practitioners (Śānti Parva 12.190)
सभी उपायोंसे लोभ और क्रोधको जीतना चाहिये। यही ज्ञानोंमें पवित्र ज्ञान है और यही आत्मसंयम है ।। वार्यो सर्वात्मना तौ हि श्रेयोघातार्थमुच्छितौ । नित्यं क्रोधाच्छियं रक्षेत् तपो रक्षेच्च मत्सरात्
sarvaiḥ upāyaiḥ lobhaṁ ca krodhaṁ ca jetavyam | etad eva jñāneṣu pavitraṁ jñānam etad evātmasaṁyamaḥ || vāryau sarvātmanā tau hi śreyoghātārtham ucchitau | nityaṁ krodhāc chriyaṁ rakṣet tapo rakṣec ca matsarāt ||
ಭರದ್ವಾಜನು ಹೇಳಿದನು—ಎಲ್ಲ ವಿಧದ ಉಪಾಯಗಳಿಂದ ಲೋಭ ಮತ್ತು ಕ್ರೋಧವನ್ನು ಜಯಿಸಬೇಕು. ಜ್ಞಾನಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಇದೇ ಪರಮ ಪವಿತ್ರ ಜ್ಞಾನ; ಇದೇ ಆತ್ಮಸಂಯಮ. ನಿಜವಾಗಿ ಈ ಎರಡೂ—ಲೋಭ ಮತ್ತು ಕ್ರೋಧ—ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡಲು ಎದ್ದು ನಿಲ್ಲುತ್ತವೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು. ಹೀಗಾಗಿ ಸದಾ ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಶ್ರೀ (ಸಮೃದ್ಧಿ)ಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಬೇಕು; ಮತ್ಸರದಿಂದ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಕಾಪಾಡಬೇಕು.
भरद्वाज उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that conquering greed (lobha) and anger (krodha) is the essence of pure knowledge and genuine self-restraint; these inner enemies destroy one’s highest good, so one must guard prosperity from anger and guard austerity from envy.
In the Śānti Parva’s instruction on dharma and conduct, Bharadvāja delivers a concise ethical maxim, identifying greed and anger as primary obstacles to welfare and spiritual discipline, and prescribing vigilant inner protection against them.