Shloka 6
Devanagari script
भरद्वाज उवाच चातुर्वर्ण्यस्य वर्णेन यदि वर्णो विभिद्यते । सर्वेषां खलु वर्णानां दृश्यते वर्णसंकर:,भरद्वाजने पूछा--प्रभो! यदि चारों वर्णोमेंसे एक वर्णके साथ दूसरे वर्णका रंग-भेद है, तब तो सभी वर्णोमें विभिन्न रंगके मनुष्य होनेके कारण वर्णसंकरता ही दिखायी देती है
Translation
ಭರದ್ವಾಜನು ಹೇಳಿದನು— ಪ್ರಭೋ! ನಾಲ್ಕು ವರ್ಣಗಳನ್ನು ಬಣ್ಣದ ಆಧಾರದಿಂದ ವಿಭಜಿಸಿದರೆ, ಎಲ್ಲ ವರ್ಣಗಳಲ್ಲಿಯೂ ವಿವಿಧ ಬಣ್ಣದ ಜನರು ಕಾಣುತ್ತಾರೆ; ಹಾಗಾದರೆ ಎಲ್ಲೆಡೆ ವರ್ಣಸಂಕರವೇ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
Word by Word
भरद्वाजःBharadvaja
भरद्वाजः:
Karta
TypeNoun
Rootभरद्वाज
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect (Paroksha-bhuta), 3rd, Singular, Parasmaipada
चातुर्वर्ण्यस्यof the fourfold social order
चातुर्वर्ण्यस्य:
TypeNoun
Rootचातुर्वर्ण्य
FormNeuter, Genitive, Singular
वर्णेनby (a) color/varna
वर्णेन:
Karana
TypeNoun
Rootवर्ण
FormMasculine, Instrumental, Singular
यदिif
यदि:
TypeIndeclinable
Rootयदि
वर्णःa varna/class
वर्णः:
Karta
TypeNoun
Rootवर्ण
FormMasculine, Nominative, Singular
विभिद्यतेis distinguished / becomes differentiated
विभिद्यते:
TypeVerb
Rootभिद्
FormPresent, 3rd, Singular, Atmanepada, Passive/Reflexive (middle usage)
सर्वेषाम्of all
सर्वेषाम्:
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine/Neuter, Genitive, Plural
खलुindeed / surely
खलु:
TypeIndeclinable
Rootखलु
वर्णानाम्of the varnas/classes
वर्णानाम्:
TypeNoun
Rootवर्ण
FormMasculine, Genitive, Plural
दृश्यतेis seen / appears
दृश्यते:
TypeVerb
Rootदृश्
FormPresent, 3rd, Singular, Atmanepada, Passive
वर्णसंकरःintermixture of varnas / confusion of classes
वर्णसंकरः:
Karta
TypeNoun
Rootवर्णसंकर
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
भरद्वाज उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes