Shloka 21

अध्याय १७८ — प्राणवायुगतिः तथा शारीराग्निव्यवस्था

Adhyāya 178 — The courses of prāṇa-vāyu and the regulation of the bodily fire

Devanagari script

अहो नु मम बालिश्यं यो5हं क्रीडनकस्तव । कि नैवं जातु पुरुष: परेषां प्रेष्यतामियात्‌,“अहो! यह मेरी कैसी नादानी है? जो मैं तेरे हाथका खिलौना बना हुआ हूँ। यदि ऐसी बात न होती तो क्या कोई समझदार पुरुष कभी दूसरोंकी दासता स्वीकार कर सकता है?

Transliteration

aho nu mama bāliśyaṃ yo 'haṃ krīḍanakas tava | ki naivaṃ jātu puruṣaḥ pareṣāṃ preṣyatām iyāt ||

Translation

ಅಯ್ಯೋ! ನನ್ನ ಮೂರ್ಖತೆ ಎಂಥದು—ನಾನು ನಿನ್ನ ಕೈಯ ಆಟಿಕೆಯಾಗಿ ಬಿಟ್ಟೆ. ಹೀಗೆ ಆಗಿರದಿದ್ದರೆ, ವಿವೇಕಿಯೊಬ್ಬನು ಹೇಗೆಂದರೂ ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ದಾಸ್ಯವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವನೇ?

Word by Word

अहोalas!/oh!

नुindeed/now (emphasis)

ममof me/my

बालिश्यम्foolishness/childishness

यःwho (relative)

अहम्I

क्रीडनकःtoy/plaything

तवof you/your

किम्what? (interrogative)

नnot

एवम्thus/in this way

जातुever/at any time

पुरुषःman/person

परेषाम्of others

प्रेष्यताम्servitude/slavery (state of being a servant)

इयात्would go/enter (would accept)

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

Bhishma

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes