Shloka 18

अध्याय १७८ — प्राणवायुगतिः तथा शारीराग्निव्यवस्था

Adhyāya 178 — The courses of prāṇa-vāyu and the regulation of the bodily fire

Devanagari script

निवर्तस्व विधित्साभ्य: शाम्य निर्विद्य कामुक | असकृच्चासि निकृतो न च निर्विद्यसे ततः,“ओ कामनाओंके दास मन! तू सब प्रकारकी चेष्टाओंसे निवृत्त हो जा और वैराग्यपूर्वक शान्ति धारण कर। तू धनकी चेष्टा करके बारंबार ठगा गया है तो भी उसकी ओरसे वैराग्य नहीं होता है

Transliteration

nivartasva vidhitsābhyaḥ śāmya nirvidya kāmuka | asakṛc cāsi nikṛto na ca nirvidyase tataḥ ||

Translation

ಭೀಷ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ಕಾಮಾಸಕ್ತ ಮನವೇ! ಎಲ್ಲ ವಿಧದ ಓಡಾಟಗಳಿಂದ ಹಿಂದಿರುಗು; ವೈರಾಗ್ಯದಿಂದ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಧರಿಸು. ಧನ-ಭೋಗಗಳ ಬೆನ್ನಟ್ಟುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನೀನು ಮರುಮರು ಮೋಸಹೋಗಿದ್ದರೂ, ಅದರಿಂದ ನಿನಗೆ ನಿರ್ವೇದ ಉಂಟಾಗುವುದಿಲ್ಲ।

Word by Word

निवर्तस्वturn back; desist

विधित्साभ्यःfrom (all) intended undertakings/efforts

शाम्यbe calm; pacify (yourself)

निर्विद्यhaving become dispassionate; having felt disgust

कामुकO lustful/desire-driven one

असकृत्again and again

चand

असिyou are

निकृतःdeceived; cheated

नnot

चand

निर्विद्यसेyou become dispassionate; you feel disgust

ततःtherefore; from that (cause)

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

Bhīṣma

mind (as addressed: kāmuka)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes