Shloka 16

यः कामानाप्नुयात्‌ सर्वान्‌ यश्चैतान्‌ केवलांस्त्यजेत्‌ । प्रापणात्‌ सर्वकामानां परित्यागो विशिष्यते,जो मनुष्य अपनी समस्त कामनाओंको पा लेता है; तथा जो इन सबका केवल त्याग कर देता है--इन दोनोंके कार्योंमें समस्त कामनाओंको प्राप्त करनेकी अपेक्षा उनका त्याग ही श्रेष्ठ है

yaḥ kāmān āpnuyāt sarvān yaś caitān kevalāṁs tyajet | prāpaṇāt sarvakāmānāṁ parityāgo viśiṣyate ||

ಭೀಷ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಒಬ್ಬನು ಎಲ್ಲ ಆಸೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡರೂ, ಮತ್ತೊಬ್ಬನು ಅವನ್ನೆಲ್ಲ ಸಂಪೂರ್ಣ ತ್ಯಜಿಸಿದರೂ—ಈ ಎರಡರಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲ ಕಾಮಗಳ ಪ್ರಾಪ್ತಿಗಿಂತ ಅವುಗಳ ಪರಿತ್ಯಾಗವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ. ಶಾಂತಿಪರ್ವದ ಧರ್ಮೋಪದೇಶದಲ್ಲಿ ತೃಷ್ಣಾಜಯವನ್ನು ಭೋಗಸಿದ್ಧಿಗಿಂತ ಉನ್ನತ ವಿಜಯವೆಂದು ಪ್ರಶಂಸಿಸಲಾಗಿದೆ।

यःwho
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Singular
कामान्desires
कामान्:
Karma
TypeNoun
Rootकाम
FormMasculine, Accusative, Plural
आप्नुयात्may obtain / would obtain
आप्नुयात्:
TypeVerb
Rootआप्
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada
सर्वान्all
सर्वान्:
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Accusative, Plural
यःand who
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
एतान्these
एतान्:
Karma
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine, Accusative, Plural
केवलान्entirely / only (i.e., just these)
केवलान्:
TypeAdjective
Rootकेवल
FormMasculine, Accusative, Plural
त्यजेत्may abandon / would abandon
त्यजेत्:
TypeVerb
Rootत्यज्
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada
प्रापणात्than obtaining / from the obtaining
प्रापणात्:
Apadana
TypeNoun
Rootप्रापण
FormNeuter, Ablative, Singular
सर्वकामानाम्of all desires
सर्वकामानाम्:
TypeNoun
Rootसर्वकाम
FormMasculine, Genitive, Plural
परित्यागःrenunciation / abandonment
परित्यागः:
Karta
TypeNoun
Rootपरित्याग
FormMasculine, Nominative, Singular
विशिष्यतेis superior / excels
विशिष्यते:
TypeVerb
Rootवि + शिष्
FormPresent (Lat), 3rd, Singular, Atmanepada

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma

Educational Q&A

Renunciation (parityāga) of desires is ethically superior to the successful fulfillment of all desires, because freedom from craving is a higher good than the enjoyment produced by craving’s objects.

In Śānti Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on dharma and inner discipline after the war; here he contrasts two life-paths—acquiring all desired things versus abandoning desire itself—and endorses renunciation as the better course.