Shloka 14
Adhyāya 177: Pañca-mahābhūta-vicāra and Vṛkṣa-jīva-lakṣaṇa
Five Elements Inquiry and the Status of Plant Life
Devanagari script
धनवान् क्रोधलोभाभ्यामाविष्टो नष्टचेतन: । तिर्यगीक्ष: शुष्कमुख: पापको भ्रुकुटीमुख:
Translation
ಧನವಂತನು ಕ್ರೋಧ-ಲೋಭಗಳ ಆವೇಶಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿ ವಿವೇಕವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ತಿರಚಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಾನೆ, ಬಾಯಿ ಒಣಗುತ್ತದೆ, ಭ್ರೂಗಳು ಕುಗ್ಗುತ್ತವೆ; ಪಾಪದಲ್ಲೇ ಮುಳುಗಿರುತ್ತಾನೆ.
Word by Word
धनवान्wealthy (man)
धनवान्:
Karta
TypeAdjective
Rootधनवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
क्रोधलोभाभ्याम्by anger and greed
क्रोधलोभाभ्याम्:
Karana
TypeNoun
Rootक्रोध + लोभ
FormMasculine, Instrumental, Dual
आविष्टःpossessed, seized (by)
आविष्टः:
Karta
TypeAdjective
Rootआ-विश्
FormMasculine, Nominative, Singular, क्त (past passive participle)
नष्टचेतनःone whose awareness/mind is lost
नष्टचेतनः:
Karta
TypeAdjective
Rootनष्ट + चेतन
FormMasculine, Nominative, Singular
तिर्यगीक्षःone who looks sideways/askance
तिर्यगीक्षः:
Karta
TypeAdjective
Rootतिर्यक् + ईक्ष
FormMasculine, Nominative, Singular
शुष्कमुखःdry-mouthed
शुष्कमुखः:
Karta
TypeAdjective
Rootशुष्क + मुख
FormMasculine, Nominative, Singular
पापकःsinful, wicked
पापकः:
Karta
TypeAdjective
Rootपापक
FormMasculine, Nominative, Singular
भ्रुकुटीमुखःone with a frowning face (knit brows)
भ्रुकुटीमुखः:
Karta
TypeAdjective
Rootभ्रुकुटी + मुख
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Meter (Chandas)
Sandhi Notes