Shloka 24
Adhyāya 174: Karma as an inescapable companion (कर्मानुगमन-उपदेश)
मित्रकी सहायतासे भोगोंकी भी उपलब्धि होती है और मित्रद्वारा मनुष्य आपत्तियोंसे छुटकारा पा जाता है, अतः बुद्धिमान् पुरुष उत्तम सत्कारोंद्वारा मित्रका पूजन करे ।।
mitrakī sahāyatāse bhogāṁkī caiva labhyate | mitreṇa ca manuṣyo 'pattibhyaḥ parimucyate || ataḥ paṇḍito nityaṁ satkāraiḥ pūjayen mitram || parityājyo budhaiḥ pāpaḥ kṛtaghno nirapatrapaḥ | mitradrohī kulāṅgāraḥ pāpakarmā narādhamaḥ ||
ಮಿತ್ರನ ಸಹಾಯದಿಂದ ಭೋಗಗಳೂ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ; ಮಿತ್ರನಿಂದಲೇ ಮನುಷ್ಯನು ಆಪತ್ತಿನಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಬುದ್ಧಿವಂತನು ಉತ್ತಮ ಸತ್ಕಾರಗಳಿಂದ ಮಿತ್ರನನ್ನು ಗೌರವಿಸಬೇಕು. ಆದರೆ ಪಾಪಿ, ಕೃತಘ್ನ, ನಿರ್ಲಜ್ಜ, ಮಿತ್ರದ್ರೋಹಿ, ತನ್ನ ಕುಲಕ್ಕೆ ಅವಮಾನ ತರುವವನು, ದುಷ್ಕರ್ಮಿ ಆದ ಅಧಮನು—ಅವನನ್ನು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಸದಾ ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Honor and cultivate true friends through respectful conduct, because friendship brings both prosperity and protection in adversity; but decisively renounce those marked by ingrained vice—ingratitude, shamelessness, betrayal, and habitual wrongdoing.
In the Shanti Parva’s instruction section, Bhishma continues advising on righteous living and social ethics, explaining the practical value of friendship and giving criteria for whom a wise person should avoid.