Shloka 85

बक-गौतमाख्यानम् / The Baka–Gautama Account

On Gratitude and Friendship Ethics

Devanagari script

अग्रय: प्रहरणानां च खड््‌गो माद्रवतीसुत । महेश्वरप्रणीतश्न पुराणे निश्चयं गत:,(एतानि चैव नामानि पुराणे निश्चितानि वै ।) माद्रीनन्दन! खड्ग सब आयुधोंमें श्रेष्ठ है। भगवान्‌ रुद्रने सबसे पहले इसका संचालन किया था। पुराणमें इसकी श्रेष्ठताका निश्चय किया गया है। उपर्युक्त सारे नाम पुराणोंमें निश्चितरूपसे कहे गये हैं

Transliteration

agrayaḥ praharaṇānāṃ ca khaḍgo mādravatīsuta | maheśvarapraṇītaś ca purāṇe niścayaṃ gataḥ || etāni caiva nāmāni purāṇe niścitāni vai |

Translation

ಭೀಷ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಮಾದ್ರವತೀಸುತನೇ! ಖಡ್ಗವು ಎಲ್ಲ ಆಯುಧಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ. ಮಹೇಶ್ವರ (ರುದ್ರ)ನೇ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲು ಇದನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದನು; ಪುರಾಣಗಳು ಇದರ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯವನ್ನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿವೆ. ಈ ನಾಮಗಳೂ ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

Word by Word

अग्र्यःbest, foremost

प्रहरणानाम्of weapons

चand

खड्गःsword

माद्रवतीसुतO son of Mādravatī (Nakula/Sahadeva)

महेश्वरप्रणीतःset forth/introduced by Maheśvara (Śiva)

पुराणेin the Purāṇa

निश्चयम्certainty, determination

गतःhas attained/has come to (i.e., is established)

एतानिthese

चand

एवindeed, just

नामानिnames

पुराणेin the Purāṇa

निश्चितानिascertained, fixed

वैindeed, surely

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

Bhīṣma

Mādravatī (as matronymic in address)

Maheśvara (Rudra/Śiva)

khaḍga (sword)

Purāṇa(s)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes