Shloka 7

नृशंस-लक्षणनिर्णयः | Determining the Marks of Cruel Conduct

Nṛśaṃsa

Devanagari script

भीष्य उवाच एतच्छुत्वा वचो वायो: शाल्मलिब्रीडितस्तदा । अतप्यत वच: स्मृत्वा नारदो यत्‌ तदाब्रवीत्‌,भीष्मजी कहते हैं--राजन्‌! वायुका यह वचन सुनकर सेमल उस समय लज्जित हो गया और नारदजीने जो कुछ कहा था, उसे याद करके वह बहुत पछताने लगा

Transliteration

bhīṣma uvāca | etac chrutvā vaco vāyoḥ śālmalī brīḍitas tadā | atapyata vacaḥ smṛtvā nārado yat tadābravīt ||

Translation

ಭೀಷ್ಮನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ರಾಜನೇ! ವಾಯುವಿನ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಆ ಶಾಲ್ಮಲಿ ವೃಕ್ಷವು ಆಗ ಲಜ್ಜೆಯಿಂದ ಆವರಿತವಾಯಿತು. ನಾರದನು ಹಿಂದೆ ಹೇಳಿದ್ದನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ ಅದು ಒಳಗೊಳಗೆ ದಹಿಸಿ ಗಾಢ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತು.

Word by Word

भीष्मःBhishma

उवाचsaid

एतत्this

श्रुत्वाhaving heard

वचःspeech, words

वायोःof Vayu (the Wind-god)

शाल्मलिःShalmali (the silk-cotton tree/personified)

ब्रीडितःashamed, abashed

तदाthen

अतप्यतwas pained, repented

वचःthe words

स्मृत्वाhaving remembered

नारदःNarada

यत्which, what

तत्that

अब्रवीत्said, spoke

Speaker

भीष्य उवाच

Characters & Entities

Bhīṣma

Vāyu

Śālmalī (silk-cotton tree)

Nārada

Rājan (the King, i.e., Yudhiṣṭhira as addressee)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes