Śaraṇāgatapālana—Prastāvanā
Protection of the Refuge-Seeker: Opening of the Kapota Narrative
नित्यमुद्यतदण्ड: स्यान्नित्यं विवृतपौरुष: । अच्छिद्रश्छिद्रदर्शी च परेषां विवरानुग:
nityam udyatadaṇḍaḥ syān nityaṁ vivṛtapauruṣaḥ | acchidraś chidradarśī ca pareṣāṁ vivarānugaḥ ||
ರಾಜನು ಸದಾ ದಂಡವನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಲು ಸಿದ್ಧನಾಗಿರಬೇಕು; ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪೌರುಷ ಮತ್ತು ಮುಂದಾಳತ್ವವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಬೇಕು. ತನ್ನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಛಿದ್ರ—ದುರ್ಬಲತೆ—ಉಳಿಯದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು; ಶತ್ರುಗಳ ದುರ್ಬಲತೆಯನ್ನು ಸದಾ ಗಮನಿಸಿ, ಅದು ತಿಳಿದ ಕೂಡಲೇ ಆ ಬಿರುಕುಗೆ ನುಗ್ಗಿ ಆಕ್ರಮಿಸಬೇಕು।
भीष्म उवाच
Bhīṣma teaches rājadharma: effective rule requires constant readiness to enforce law (daṇḍa), visible courage and initiative, self-discipline to avoid internal weaknesses, and strategic vigilance to exploit an adversary’s vulnerabilities when necessary.
In Śānti Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on kingship and governance. Here he gives a concise maxim on maintaining order through daṇḍa, strengthening one’s own position, and monitoring enemies for openings.