Shloka 7
Draupadī’s Exhortation on Rājadharma and Daṇḍa (द्रौपद्याः राजधर्मोपदेशः)
Devanagari script
4 नन्दयैतान् महाराज मत्तानिव महाद्विपान् | उपपन्नेन वाक्येन सततं दुःखभागिन:,महाराज! उन्मत्त गजराजोंके समान आपके ये बन्धु सदा आपके लिये दुःख ही-दुःख उठाते आये हैं। अब तो इन्हें युक्तियुक्त वचनोंद्वारा आनन्दित कीजिये
Transliteration
nandayaitān mahārāja mattān iva mahādvipān | upapannena vākyena satataṁ duḥkhabhāginaḥ ||
Translation
ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಮಹಾರಾಜ! ನಿನ್ನ ಈ ಬಂಧುಗಳು ಉನ್ಮತ್ತ ಮಹಾದ್ವೀಪಗಳಂತೆ; ನಿನ್ನ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಸದಾ ದುಃಖವನ್ನು ಹೊತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಈಗ ಯುಕ್ತಿಯುಕ್ತವೂ ಯೋಗ್ಯವೂ ಆದ ವಚನಗಳಿಂದ ಅವರನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸು.
Word by Word
नन्दयgladden, make happy
नन्दय:
TypeVerb
Rootनन्दय (णिच्) < नन्द्
Formलोट् (imperative), 2, singular, परस्मैपदम्
एतान्these (persons)
एतान्:
Karma
TypePronoun
Rootएतद्
Formmasculine, accusative, plural
महाराजO great king
महाराज:
TypeNoun
Rootमहाराज
Formmasculine, vocative, singular
मत्तान्intoxicated, frenzied
मत्तान्:
TypeAdjective
Rootमत्त
Formmasculine, accusative, plural
इवlike, as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
महाद्विपान्great elephants
महाद्विपान्:
TypeNoun
Rootमहाद्विप
Formmasculine, accusative, plural
उपपन्नेनappropriate, well-reasoned
उपपन्नेन:
Karana
TypeAdjective
Rootउपपन्न
Formneuter, instrumental, singular
वाक्येनby (your) words/speech
वाक्येन:
Karana
TypeNoun
Rootवाक्य
Formneuter, instrumental, singular
सततम्always, continually
सततम्:
TypeIndeclinable
Rootसततम्
दुःखभागिनःsharers of sorrow, suffering
दुःखभागिनः:
Karta
TypeAdjective
Rootदुःखभागिन्
Formmasculine, nominative, plural
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaM
Mahārāja (the king addressed)B
bandhu (kinsmen/relatives)Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes