Shloka 18

Draupadī’s Exhortation on Rājadharma and Daṇḍa (द्रौपद्याः राजधर्मोपदेशः)

Devanagari script

न श्रुतेन न दानेन न सान्त्वेन न चेज्यया । त्वयेयं पृथिवी लब्धा न संकोचेन चाप्युत,आपको यह पृथिवी न तो शास्त्रोंके श्रवणसे मिली है, न दानमें प्राप्त हुई है,न किसीको समझाने-बुझानेसे उपलब्ध हुई है, न यज्ञ करानेसे और न कहीं भीख माँगनेसे ही प्राप्त हुई है

Transliteration

na śrutena na dānena na sāntvena na cejyayā | tvayeyaṃ pṛthivī labdhā na saṃkocena cāpy uta ||

Translation

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು— ಈ ಭೂಮಿಯ ಅಧಿಪತ್ಯ ನಿನಗೆ ಶಾಸ್ತ್ರಶ್ರವಣದಿಂದಲೂ ಅಲ್ಲ, ದಾನದಿಂದಲೂ ಅಲ್ಲ, ಸಾಂತ್ವನ-ಸಮಾಧಾನದಿಂದಲೂ ಅಲ್ಲ, ಯಜ್ಞಕರ್ಮಗಳಿಂದಲೂ ಅಲ್ಲ; ಹಾಗೆಯೇ ಯಾವುದೇ ದೀನತೆ ಅಥವಾ ವಿನಯಪೂರ್ಣ ಬೇಡಿಕೆಯಿಂದಲೂ ಇದು ದೊರಕಿಲ್ಲ।

Word by Word

नnot

श्रुतेनby hearing (of scripture/learning)

नnor

दानेनby giving (charity)

नnor

सान्त्वेनby conciliation/soothing words

नnor

चand

इज्ययाby sacrifice/worship (yajña-performance)

त्वयाby you

इयम्this

पृथिवीearth; kingdom

लब्धाobtained

नnot

सङ्कोचेनby shrinking/hesitation; by humility/retreat

चand

अपिalso/even

उतindeed; and further

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

Vaiśampāyana

pṛthivī (the earth/kingdom)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes