Shloka 8
दीर्घदर्शी–दीर्घसूत्र–संप्रतिपत्तिमान् आख्यानम्
The Parable of Foresight, Procrastination, and Presence of Mind
Devanagari script
वशे बलवतां धर्म: सुखं भोगवतामिव । नास्त्यसाध्यं बलवतां सर्व बलवतां शुचि,जैसे भोग-सामग्रीसे सम्पन्न पुरुषोंके अधीन सुख-भोग होता है, उसी प्रकार धर्म बलवानोंके वशमें रहता है। बलवानोंके लिये कुछ भी असाध्य नहीं है। बलवानोंकी सारी वस्तु ही शुद्ध एवं निर्दोष होती है
Translation
ಭೋಗಸಾಮಗ್ರಿಯಿಂದ ಸಮೃದ್ಧನಾದವನ ಅಧೀನದಲ್ಲಿ ಸುಖಭೋಗ ಇರುವಂತೆ, ಧರ್ಮವೂ ಬಲವಂತರ ವಶದಲ್ಲೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಬಲವಂತರಿಗೆ ಅಸಾಧ್ಯವೆಂಬುದು ಏನೂ ಇಲ್ಲ; ಬಲವಂತರದ್ದೆಲ್ಲ ಶುದ್ಧವೂ ನಿರ್ದೋಷವೂ ಎಂದು ಎಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
Word by Word
वशेin the control
वशे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootवश
FormMasculine, Locative, Singular
बलवताम्of the strong
बलवताम्:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootबलवत्
FormMasculine, Genitive, Plural
धर्मःdharma / righteousness
धर्मः:
Karta
TypeNoun
Rootधर्म
FormMasculine, Nominative, Singular
सुखम्pleasure, happiness
सुखम्:
Karta
TypeNoun
Rootसुख
FormNeuter, Nominative, Singular
भोगवताम्of those who have enjoyments/possessions
भोगवताम्:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootभोगवत्
FormMasculine, Genitive, Plural
इवlike, as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
अस्तिis/exists
अस्ति:
TypeVerb
Rootअस्
FormPresent, Third, Singular, Parasmaipada
असाध्यम्impossible (thing)
असाध्यम्:
Karta
TypeAdjective
Rootअसाध्य
FormNeuter, Nominative, Singular
बलवताम्for/of the strong
बलवताम्:
Sampradana
TypeAdjective
Rootबलवत्
FormMasculine, Genitive, Plural
सर्वम्everything
सर्वम्:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormNeuter, Nominative, Singular
बलवताम्of the strong
बलवताम्:
Sambandha
TypeAdjective
Rootबलवत्
FormMasculine, Genitive, Plural
शुचिpure, clean, blameless
शुचि:
Karta
TypeAdjective
Rootशुचि
FormNeuter, Nominative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes