Shloka 19
Kāpavya-carita (कापव्यचरित) — Reforming Dasyus through Regulated Rāja-Dharma
Devanagari script
सर्वतः सत्कृत: सद्धिर्भूतिप्रवरकारणै: । हृदयेना भ्यनुज्ञातो यो धर्मस्तं व्यवस्यति,ऐश्वर्यकी प्राप्तिके जो प्रधान कारण हैं, ऐसे श्रेष्ठ पुरुष जिसका सब प्रकारसे सत्कार करते हैं तथा हृदयसे भी जिसका अनुमोदन होता है, राजा उसी धर्मका अनुष्ठान करे
Transliteration
sarvataḥ satkṛtaḥ sadbhir bhūtipravarakāraṇaiḥ | hṛdayenābhyanujñāto yo dharmas taṃ vyavasyati ||
Translation
ಸಮೃದ್ಧಿಗೆ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರಣರಾದ ಸಜ್ಜನರು ಯಾವ ಧರ್ಮವನ್ನು ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಿಂದಲೂ ಗೌರವಿಸುತ್ತಾರೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಹೃದಯವೂ ಯಾವ ಧರ್ಮವನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸುತ್ತದೋ—ರಾಜನು ಆ ಧರ್ಮವನ್ನು ದೃಢವಾಗಿ ನಿಶ್ಚಯಿಸಿ ಆಚರಿಸಬೇಕು.
Word by Word
सर्वतःfrom all sides; in every way
सर्वतः:
TypeIndeclinable
Rootसर्वतः
सत्कृतःhonoured; well-received
सत्कृतः:
TypeAdjective
Rootसत्कृत
FormMasculine, Nominative, Singular
सद्भिःby the good (people)
सद्भिः:
Karana
TypeNoun
Rootसत्
FormMasculine, Instrumental, Plural
भूतिप्रवरकारणैःby causes that are foremost for prosperity
भूतिप्रवरकारणैः:
Karana
TypeNoun
Rootभूतिप्रवरकारण
FormNeuter, Instrumental, Plural
हृदयेनby the heart; in one’s heart
हृदयेन:
Karana
TypeNoun
Rootहृदय
FormNeuter, Instrumental, Singular
अभ्यनुज्ञातःapproved; assented to
अभ्यनुज्ञातः:
TypeAdjective
Rootअभ्यनुज्ञात
FormMasculine, Nominative, Singular
यःwhich; who
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Singular
धर्मःdharma; righteous duty
धर्मः:
Karta
TypeNoun
Rootधर्म
FormMasculine, Nominative, Singular
तम्that (dharma)
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
व्यवस्यतिdetermines; resolves upon; undertakes
व्यवस्यति:
TypeVerb
Rootव्यवस् (व्यवस्यति)
FormPresent, 3rd, Singular, Parasmaipada
Speaker
भीष्म उवाच
Characters & Entities
B
BhishmaK
king (rājā)T
the virtuous (sadhu/sat)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes