Shloka 7
Āśā-prabhava (आशाप्रभव) — On the Rise and Power of Hope/Expectation
Sumitra Itihāsa Begins
भीष्मजीने कहा--दूसरोंको मान देनेवाले महाराज! भरतनन्दन! पहले इन्द्रप्रस्थमें (राजसूययज्ञके समय) भाइयोंसहित तुम्हारी वैसी अदभुत श्री-सम्पत्ति
bhīṣma uvāca—parān mānayitā rājan bharatanandana! pūrvam indraprasthe rājasūyayajñasamaye bhrātṛbhiḥ sārdhaṃ tava tādṛśīm adbhutāṃ śrī-sampattiṃ, sā parama-uttamā sabhāṃ ca samṛddhiṃ ca dṛṣṭvā santapto duryodhanaḥ kaurava-sabhāyāṃ niṣaṇṇaḥ pituḥ dhṛtarāṣṭrasya gāḍhāṃ cintāṃ prakaṭayām āsa—sarvāṃ manovyathāṃ kathayām āsa. sabhāyāṃ sa yad avadat tat sarvaṃ śṛṇu. śrutvā hi dhṛtarāṣṭro duryodhana-vacas tadā, abravīt karṇa-sahitaṃ duryodhanam idaṃ vacaḥ.
ಭೀಷ್ಮನು ಹೇಳಿದನು—ಇತರರನ್ನು ಗೌರವಿಸುವ ಮಹಾರಾಜ, ಭರತವಂಶದ ಹರ್ಷವೇ! ಹಿಂದೆ ರಾಜಸೂಯ ಯಾಗದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರಪ್ರಸ್ಥದಲ್ಲಿ ಸಹೋದರರೊಂದಿಗೆ ನಿನ್ನ ಅದ್ಭುತ ರಾಜಶ್ರೀ, ಪರಮೋತ್ತಮ ಸಭಾಮಂಟಪ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಕಂಡು ದುರ್ಯೋಧನನು ಒಳಗೊಳಗೆ ದಗ್ಧನಾದನು. ಅವನು ಕೌರವಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ತಂದೆ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮುಂದೆ ತನ್ನ ಗಾಢ ಚಿಂತೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿ, ಮನಸ್ಸಿನ ಸಮಸ್ತ ವ್ಯಥೆಯನ್ನು ಹೇಳಿಬಿಟ್ಟನು. ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಅವನು ಹೇಳಿದ ಮಾತುಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಕೇಳು. ಆಗ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನು ದುರ್ಯೋಧನನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಕರ್ಣನೊಂದಿಗೆ ದುರ್ಯೋಧನನಿಗೆ ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಹೇಳಿದನು.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how envy and wounded pride arise from comparing oneself to another’s prosperity, and how such inner agitation—if indulged—spills into public counsel and political decisions, becoming a seed of wider conflict. It implicitly commends the opposite disposition: honoring others and remaining steady amid others’ success.
Bhishma frames a flashback: after seeing the Pandavas’ grandeur at Indraprastha during the Rajasuya, Duryodhana becomes distressed and, in the Kuru court, confides his anxiety to Dhritarashtra. Dhritarashtra then responds to Duryodhana in the presence of Karna.