Shloka 47
त्रिवर्गमूलनिश्चयः — Determining the Roots of Dharma, Artha, and Kāma
Mahābhārata, Śānti-parva 123
वेदा: प्रतिष्ठा ज्योतिर्भ्यस्ततो हयशिरा: प्रभु: । ब्रह्मा पितामहस्तस्माज्जागर्ति प्रभुरव्यय:
vedāḥ pratiṣṭhā jyotirbhyaḥ tato hayaśirāḥ prabhuḥ | brahmā pitāmahastasmāj jāgarti prabhuravyayaḥ ||
ವಸುಹರೋಮನು ಹೇಳಿದನು—ಜ್ಯೋತಿಗಳಿಂದ ದಂಡದ ಆಧಾರವನ್ನು ಪಡೆದು ವೇದಗಳು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾಗುತ್ತವೆ. ವೇದಗಳಿಂದ ಪ್ರಭು ಹಯಗ್ರೀವನು ಪ್ರಕಟನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಹಯಗ್ರೀವನಿಂದ ಅವ್ಯಯ ಪ್ರಭು ಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮನು ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆ ದಂಡವನ್ನು—ಶಾಸನ ಮತ್ತು ನಿಯಮನ—ಪಡೆದು ಅವನು ಲೋಕಗಳ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಾಗಿ ಸದಾ ಜಾಗೃತನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ.
वसुहरोम उवाच
Educational Q&A
Legitimate authority (daṇḍa) and world-protection must be grounded in sacred knowledge (Vedas) and exercised with disciplined vigilance; power is justified when it serves dharma and safeguards the world-order.
Vasu-haroma outlines a chain of cosmic authority: divine radiance establishes the Vedas; from the Vedas emerges Hayagrīva; from Hayagrīva comes Brahmā, who, empowered by the staff of rule, stays awake to protect and regulate the worlds.