Shloka 49
Daṇḍa-svarūpa-nirūpaṇa
The Nature, Forms, and Function of Daṇḍa
संदर्शनेन पुरुषं जघन्यमपि चोदयेत् । आरम्भान् द्विषतां प्राज्ञ: सर्वार्थाश्न प्रसूदयेत्
sandārśanena puruṣaṃ jaghanyam api codayet | ārambhān dviṣatāṃ prājñaḥ sarvārthāś ca prasūdayet ||
ನೀಚ ಹಾಗೂ ಅಧಮ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೇವಲ ನೋಡಿದರೂ ಬುದ್ಧಿವಂತ ರಾಜನು ಎಚ್ಚರಗೊಳ್ಳಬೇಕು. ಪ್ರಾಜ್ಞನಾದ ಆಡಳಿತಗಾರನು ಶತ್ರುಗಳ ಎಲ್ಲ ಉಪಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ತಡೆದು, ಅವರ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನೂ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನೂ ನಾಶಮಾಡಬೇಕು—ಅಂತಹ ಭೀತಿಯನ್ನು ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಮೊದಲಲ್ಲೇ ಬೇರುಸಹಿತ ತೆಗೆದುಹಾಕಬೇಕು.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A ruler must be vigilant and proactive: even small signs of ignoble or dangerous elements should prompt timely action, and enemy plans should be neutralized before they mature.
In Shanti Parva’s instruction on rajadharma, Bhishma advises the king on governance and security, emphasizing early detection of threats and decisive prevention of hostile enterprises.