Shloka 7
मयूरवद्राजधर्मः (Mayūra-vat Rāja-dharma) — The Peacock-Model of Protective Kingship
सब सेवकोंको उनके योग्य कार्यमें ही लगाना चाहिये। कर्मफलकी इच्छा करनेवाले राजाको चाहिये कि वह अपने सेवकोंको ऐसे कार्योंमें न नियुक्त करे, जो उनकी योग्यता और मर्यादाके प्रतिकूल पड़ते हों ।।
yaḥ pramāṇam atikramya pratilomaṁ narādhipaḥ | bhṛtyān sthāpayate buddhir na sa rañjayate prajāḥ ||
ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಮರ್ಯಾದೆಯನ್ನು ಮೀರಿ, ವಿವೇಕವಿಲ್ಲದೆ ತನ್ನ ಸೇವಕರನ್ನು ಪ್ರತಿಕೂಲ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನೇಮಿಸುವ ನರಾಧಿಪನು ಪ್ರಜೆಯನ್ನು ಸಂತೃಪ್ತಿಗೊಳಿಸಲಾರನು।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A ruler must respect proper standards (pramāṇa) and assign duties according to each person’s competence and rightful role; misassignment that violates aptitude and propriety leads to dissatisfaction and instability among the people.
In Śānti Parva’s instruction on rājadharma, Bhīṣma advises the king (Yudhiṣṭhira in context) on practical governance: the success of rule depends on wise appointments and adherence to established norms, not arbitrary or contrary placements of retainers.