Shloka 15
Śānti Parva 116: Criteria for Royal Servants and Administrative Competence (भृत्य-गुण-प्रश्नः / राजसेवक-लक्षणम्)
हितैषी कुलज: स्निग्ध: स राज्यफलमश्षुते
hitaiṣī kulajaḥ snigdhaḥ sa rājya-phalam aśnute
ಭೀಷ್ಮನು ಹೇಳಿದನು—ಯಾರ ಸೇವಕರು ಜ್ಞಾನ-ವಿಜ್ಞಾನ ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯನೈಪುಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಥರು, ಕುಲೀನರು, ಸ್ನೇಹಶೀಲರು, ನಿಜವಾದ ಹಿತೈಷಿಗಳು ಆಗಿರುವರೋ, ಆ ರಾಜನೇ ನಿಜವಾಗಿ ರಾಜ್ಯಫಲವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಸಹಾಯಕರಿಲ್ಲದೆ ಯಾರೂ ಒಬ್ಬನೇ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆಳಲಾರನು; ಸಹಾಯಕರಿಲ್ಲದೆ ಯಾವ ಗುರಿಯೂ ಸಿದ್ಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಸಿದ್ಧವಾದರೂ ಅವರಿಲ್ಲದೆ ಅದು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಉಳಿಯದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಯೋಗ್ಯ ಸೇವಕರು ಮತ್ತು ಸಹಾಯಕ ಮಿತ್ರರು ಸ್ಥಿರ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯ.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A king’s success depends on capable, loyal, and well-intentioned assistants; governance and the protection of gains are impossible in isolation, so selecting trustworthy and skilled attendants is a key duty of rājadharma.
In the Śānti Parva’s instruction on rājadharma, Bhīṣma advises Yudhiṣṭhira that effective rule requires a strong circle of competent and devoted servants and counselors, without whom neither administration nor security can be sustained.