Shloka 68

Vyāghra–Gomāyu Saṃvāda (व्याघ्रगोमायु संवाद) — Testing Character Beneath Appearances

Devanagari script

न दुष्करमिदं पुत्र यत्‌ प्रभुर्घातयेत्‌ परम्‌ । श्लाघनीया यशस्या च लोके प्रभवतां क्षमा,“बेटा! यदि शक्तिशाली राजा दूसरेको मरवा डाले तो यह उसके लिये कोई कठिन काम नहीं है; परंतु शक्तिशाली पुरुषोंमें यदि क्षमाका भाव हो तो संसारमें उसीकी बड़ाई की जाती है और उसीसे राजाओंका यश बढ़ता है

Transliteration

na duṣkaram idaṃ putra yat prabhur ghātayet param | ślāghanīyā yaśasyā ca loke prabhavatāṃ kṣamā ||

Translation

ಭೀಷ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಮಗನೇ! ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ರಾಜನಿಗೆ ಮತ್ತೊಬ್ಬನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಿಸುವುದು ಕಷ್ಟವಲ್ಲ; ಆದರೆ ಶಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದವನು ಕ್ಷಮೆಯನ್ನು ಆರಿಸಿದರೆ, ಲೋಕವು ಅದನ್ನೇ ಶ್ಲಾಘಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಆ ಸಹನದಿಂದಲೇ ರಾಜನ ಕೀರ್ತಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ.

Word by Word

नnot

दुष्करम्difficult (thing)

इदम्this

पुत्रO son

यत्which/that (fact)

प्रभुःa powerful lord/king

घातयेत्should cause to be killed

परम्another (person)/an enemy

श्लाघनीयाpraiseworthy

यशस्याbringing fame

चand

लोकेin the world

प्रभवताम्of the powerful (people)

क्षमाforbearance/forgiveness

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

Bhīṣma

Verse Rasa (Emotional Essence)

Sandhi Notes