Shloka 236
ऋषिसमागमः — युधिष्ठिरस्य शोकवर्णनम्
Sage Assembly and Yudhiṣṭhira’s Articulation of Grief
Devanagari script
स ज्येष्ठपुत्र: कुन्त्या वै भ्रातास्माकं च मातृज: । नारदजी! मेरी माता कुन्तीने कर्णको जन्मके पश्चात् एक पेटीमें रखकर गड़ाजीकी धारामें बहाया था। जिन्हें यह सारा संसार अबतक अधिरथ सूत एवं राधाका पुत्र समझता था, वे कुन्तीके ज्येष्ठ पुत्र और हमलोगोंके सहोदर भाई थे
Transliteration
sa jyeṣṭhaputraḥ kuntyā vai bhrātāsmākaṃ ca mātṛjaḥ |
Translation
ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದನು—“ಅವನು ನಿಜಕ್ಕೂ ಕುಂತಿಯ ಜ್ಯೇಷ್ಠಪುತ್ರ—ನಮ್ಮದೇ ತಾಯಿಯಿಂದ ಜನಿಸಿದವನು; ಆದ್ದರಿಂದ ನಮ್ಮ ಸಹೋದರ. ಓ ನಾರದಾ! ಕರ್ಣನನ್ನು ಹೆತ್ತ ಬಳಿಕ ನನ್ನ ತಾಯಿ ಕುಂತಿ ಆ ಶಿಶುವನ್ನು ಒಂದು ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು ನದಿಯ ಹರಿವಿಗೆ ತೇಲಿಬಿಟ್ಟಳು. ಇಡೀ ಲೋಕವು ಇಷ್ಟಕಾಲ ಅಧಿರಥ ಸೂತನೂ ರಾಧೆಯೂ ಪಡೆದ ಮಗನೆಂದು ನಂಬಿದ್ದವನು, ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಕುಂತಿಯ ಮೊದಲ ಮಗ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಸಹೋದರನೇ.”
Word by Word
सःhe/that (person)
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
ज्येष्ठपुत्रःeldest son
ज्येष्ठपुत्रः:
Karta
TypeNoun
Rootज्येष्ठपुत्र
FormMasculine, Nominative, Singular
कुन्त्याःof Kunti
कुन्त्याः:
Sambandha
TypeNoun
Rootकुन्ती
FormFeminine, Genitive, Singular
वैindeed/for sure
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
भ्राताbrother
भ्राता:
Karta
TypeNoun
Rootभ्रातृ
FormMasculine, Nominative, Singular
अस्माकम्of us/our
अस्माकम्:
Sambandha
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Genitive, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
मातृजःborn of the same mother; uterine
मातृजः:
Karta
TypeAdjective
Rootमातृज
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
युधिछिर उवाच
Characters & Entities
Y
YudhiṣṭhiraK
KuntīK
KarṇaN
NāradaA
AdhirathaR
RādhāR
river/currentC
chest/box (container)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes