Shloka 193

रणभूमिवर्णनम् — Devāsuropama-yuddha and the ‘River’ Metaphor of the Battlefield

Devanagari script

तदा तु तावकान्‌ राजन्नाविवेश महद्‌ भयम्‌ । राजन! कर्णके मारे जानेसे प्रसन्न हुए कुन्तीके पुत्र जब सिंहनाद करने लगे, उस समय आपके पुत्रोंके मनमें बड़ा भारी भय समा गया

Transliteration

tadā tu tāvakān rājann āviveśa mahad bhayam |

Translation

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ರಾಜನೇ, ಆಗ ನಿಮ್ಮವರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮಹಾಭಯ ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು. ಕರ್ಣನು ಹತನಾದಾಗ ಹರ್ಷಗೊಂಡ ಕುಂತೀಪುತ್ರರು ಸಿಂಹನಾದ ಮಾಡಲಾರಂಭಿಸಿದರು; ಆಗ ನಿಮ್ಮ ಪುತ್ರರನ್ನು ಭೀಕರ ಭಯ ಆವರಿಸಿತು.

Word by Word

• तदा: then
• तदा: Adhikarana
• Type: Indeclinable
• Root: तदा

• तु: but/indeed
• Type: Indeclinable
• Root: तु

• तावकान्: your men/your people
• तावकान्: Karma
• Type: Noun
• Root: तावक
• Form: Masculine, Accusative, Plural

• राजन्: O king
• Type: Noun
• Root: राजन्
• Form: Masculine, Vocative, Singular

• आविवेश: entered/seized
• Type: Verb
• Root: आ-विश्
• Form: Perfect (Paroksha), Third, Singular, Parasmaipada

• महत्: great
• Type: Adjective
• Root: महत्
• Form: Neuter, Nominative, Singular

• भयम्: fear
• भयम्: Karta
• Type: Noun
• Root: भय
• Form: Neuter, Nominative, Singular

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• Dhṛtarāṣṭra (implied by 'rājan')
• Kauravas (tāvakāḥ)
• Pāṇḍavas (Kuntī-putrāḥ; implied by the Hindi gloss)
• Kuntī (implied by 'Kuntī-putrāḥ')
• Karṇa (implied by the Hindi gloss)