Shloka 6

Devanagari script

यदृच्छया निपतितं चक्रमादित्यगोचरम्‌ । महावातसमुत्थेन संशुष्कमिव सागरम्‌,जैसे दैवेच्छासे सूर्यका चक्र गिर पड़ा हो, बहुत बड़ी आँधी चलनेसे समुद्र सूख गया हो, आकाशकमें पूर्ण चन्द्रमण्डलपर कुहरा छा गया हो, वही दशा उस समय दुर्योधनकी हुई थी। मतवाले हाथीके समान पराक्रमी और विशाल भुजाओंवाला वह वीर धूलमें सन गया था

Transliteration

sañjaya uvāca |

yadṛcchayā nipatitaṃ cakram ādityagocaram |

mahāvātasamutthena saṃśuṣkam iva sāgaram |

Translation

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಯಾದೃಚ್ಛಿಕವಾಗಿ ಸೂರ್ಯಚಕ್ರವೇ ತನ್ನ ಗತಿಪಥದಿಂದ ಬಿದ್ದಂತೆಯೂ, ಮಹಾವಾತದಿಂದ ಸಮುದ್ರವೇ ಒಣಗಿದಂತೆಯೂ—ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ದುರ್ಯೋಧನನು ಹಾಗೆಯೇ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದನು. ವಿಧಿಯೂ ಯುದ್ಧಫಲವೂ ಅವನ ತೇಜಸ್ಸನ್ನೂ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವನ್ನೂ ಭಂಗಪಡಿಸಿತು; ಅವನ ಬಲ ವ್ಯರ್ಥವಾಯಿತು.

Word by Word

यदृच्छयाby chance

निपतितम्fallen down

चक्रम्wheel/disc

आदित्य-गोचरम्in the range/path of the sun

महावत-समुत्थेनraised by a great wind

संशुष्कम्completely dried up

इवlike/as if

सागरम्ocean

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

Sañjaya

Āditya (the Sun)

cakra (solar disc)

sāgara (ocean)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes