Shloka 20
गान्धारी-प्रशमनम् — Pacification of Gāndhārī and Kṛṣṇa’s Counsel at Hāstinapura
Devanagari script
ईषदुत्स्मयमानस्तु भगवान् केशवो$रिहा । परिष्वज्य च राजानं युधिष्ठिरमभाषत,इसके बाद शत्रुओंका संहार करनेवाले भगवान् श्रीकृष्णने किंचित् मुसकराते हुए वहाँ राजा युधिष्ठिरको हृदयसे लगाकर कहा--
Transliteration
īṣad utsmayamānas tu bhagavān keśavo 'rihā | pariṣvajya ca rājānaṃ yudhiṣṭhiram abhāṣata ||
Translation
ನಂತರ ಶತ್ರುಸಂಹಾರಕನಾದ ಭಗವಾನ್ ಕೇಶವನು ಸ್ವಲ್ಪ ನಗುತ್ತಾ ರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನನ್ನು ಹೃದಯದಿಂದ ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು ಮಾತನಾಡಿದನು।
Word by Word
ईषत्slightly, a little
ईषत्:
TypeIndeclinable
Rootईषत्
उत्स्मयमानःsmiling (slightly)
उत्स्मयमानः:
Karta
TypeAdjective
Rootउत्स्मयमान (स्मि धातु, वर्तमान कृदन्त)
FormMasculine, Nominative, Singular
तुbut, indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
भगवान्the Blessed Lord
भगवान्:
Karta
TypeNoun
Rootभगवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
केशवःKeshava (Krishna)
केशवः:
Karta
TypeNoun
Rootकेशव
FormMasculine, Nominative, Singular
अरिहाslayer of enemies
अरिहा:
Karta
TypeNoun
Rootअरिहन्
FormMasculine, Nominative, Singular
परिष्वज्यhaving embraced
परिष्वज्य:
TypeVerb
Rootपरि-स्वज् (क्त्वान्त)
FormAbsolutive (Gerund/क्त्वा)
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
राजानम्the king
राजानम्:
Karma
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Accusative, Singular
युधिष्ठिरम्Yudhishthira
युधिष्ठिरम्:
Karma
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर
FormMasculine, Accusative, Singular
अभाषतspoke
अभाषत:
TypeVerb
Rootभाष्
FormImperfect (लङ्), Third, Singular
Speaker
वायुदेव उवाच
Characters & Entities
भ
भगवान् केशव (श्रीकृष्ण)य
युधिष्ठिरVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes