Shloka 9
Plakṣaprasravaṇa–Kārapacana tīrtha-varṇana and Nārada’s war briefing (Śalya-parva, Adhyāya 53)
शतक्रतु इन्द्र अपने कार्यसे विरत न होनेवाले कुरुक पास बारंबार आते और उनसे पूछ-पूछकर प्रत्येक बार उनकी हँसी उड़ाकर स्वर्गलोकमें चले जाते थे ।। यदा तु तपसोग्रेण चकर्ष वसुधां नृपः । ततः शक्रो<ब्रवीद् देवान् राजर्षेर्यच्चिकीर्षितम्,जब राजा कुरु कठोर तपस्यापूर्वक पृथ्वीको जोतते ही रह गये, तब इन्द्रने देवताओंसे राजर्षि कुरुकी वह चेष्टा बतायी
śatakratuḥ indraḥ apane kāryase virata na honevāle kuruṃ pās bārambār āte aura unase pūcha-pūchakara pratyeka bār unakī haṃsī uḍākara svargalokameṃ cale jāte the || yadā tu tapaso greṇa cakarṣa vasudhāṃ nṛpaḥ | tataḥ śakro 'bravīd devān rājarṣer yac cikīrṣitam ||
ಶತಕ್ರತು ಇಂದ್ರನು ತನ್ನ ಕಾರ್ಯದಿಂದ ವಿರಮಿಸದ ರಾಜರ್ಷಿ ಕುರುನ ಬಳಿಗೆ ಮರುಮರು ಬಂದು, ಮರುಮರು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ, ಪ್ರತಿಬಾರಿಯೂ ಅವನನ್ನು ಹಾಸ್ಯಮಾಡಿ ಸ್ವರ್ಗಲೋಕಕ್ಕೆ ತೆರಳುತ್ತಿದ್ದನು. ಆದರೆ ರಾಜನು ಕಠೋರ ತಪಸ್ಸಿನ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಬಲದಿಂದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಉಳುಮೆ ಮಾಡುತ್ತಲೇ ಇದ್ದಾಗ, ಇಂದ್ರನು ದೇವರಿಗೆ ಹೇಳಿದನು—ರಾಜರ್ಷಿ ಕುರು ಏನು ಸಾಧಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾನೋ ಅದನ್ನು.
राम उवाच
Educational Q&A
Steadfast commitment to a dharma-aligned purpose must endure external discouragement—even ridicule from the powerful. Tapas here signifies disciplined persistence that can compel even the gods to take notice.
Indra repeatedly visits King Kuru, questions him, and mocks him before returning to heaven. When Kuru continues his intense austerity—symbolized by relentlessly ploughing/drawing the earth—Indra reports to the gods about the royal sage’s intended undertaking.