Shloka 50
Kārttikeya-Abhiṣecana: Mātṛgaṇa-Nāma Saṃkīrtana and Skanda’s Commission
प्रददावग्निपुत्राय विन्ध्य: पारिषदावुभौ । विन्ध्य पर्वतने भी अग्निकुमारको दो पार्षद प्रदान किये, जिनके नाम थे उच्छृंग और अतिशंग। वे दोनों ही बड़े-बड़े पत्थरोंकी चट्टानोंद्वारा युद्ध करनेमें कुशल थे ।। संग्रह विग्रहं चैव समुद्रोडपि गदाधरी,रुद्रर्वसुभिरादित्यैरश्विभ्यां च वृतः प्रभु: । महापराक्रमी इन्द्र और विष्णु, सूर्य और चन्द्रमा, धाता और विधाता, वायु और अग्नि, पूषा, भग, अर्यमा, अंश, विवस्वान्ू, मित्र और वरुणके साथ बुद्धिमान् रुद्रदेव, एकादश रुद्रणण, आठ वसु, बारह आदित्य और दोनों अश्विनीकुमार--ये सब-के-सब प्रभावशाली कुमार कार्तिकेयको घेरकर खड़े हुए
vaiśampāyana uvāca |
pradadāva agniputrāya vindhyaḥ pārṣadau ubhau |
ucchṛṅgam atiśṛṅgaṃ ca śilāyuddhaviśāradau ||
saṃgraha-vigrahaṃ caiva samudro 'pi gadādharī |
rudrair vasubhir ādityair aśvibhyāṃ ca vṛtaḥ prabhuḥ ||
ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು— ವಿಂಧ್ಯ ಪರ್ವತವು ಅಗ್ನಿಪುತ್ರನಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಪರಿಚಾರಕರನ್ನು ನೀಡಿತು—ಉಚ್ಚೃಂಗ ಮತ್ತು ಅತಿಶೃಂಗ; ಇಬ್ಬರೂ ಮಹಾಶಿಲಾಫಲಕಗಳಿಂದ ಯುದ್ಧಮಾಡುವಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರು. ಆ ಪ್ರಭು ರುದ್ರರು, ವಸುಗಳು, ಆದಿತ್ಯರು ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರು ಅಶ್ವಿನೀಕುಮಾರರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದು ನಿಂತಿದ್ದನು।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Even the greatest powers act within an ordered framework of duty: they assemble, support, and stand in disciplined attendance around a chosen leader. The passage highlights dharma as coordinated responsibility rather than isolated heroism.
Vindhya personified offers two rock-fighting attendants, Ucchṛṅga and Atiśṛṅga, to Kārttikeya (son of Agni). Then a vast divine retinue—major gods and deity-groups like Rudras, Vasus, Ādityas, and the Aśvins—gathers around Kārttikeya, emphasizing his elevated command and the mobilization for conflict.