Shloka 40
सरस्वतीतीर्थानुक्रमः — बलरामस्य तीर्थयात्रा
Sarasvatī Tīrtha Itinerary — Balarāma’s Pilgrimage
तब देवपुरोहित बृहस्पतिजीने वेदमन्त्रोंक उस तुमुलनादको सुनकर देवताओंसे कहा --'देवगण! त्रित मुनिका यज्ञ हो रहा है, वहाँ हमलोगोंको चलना चाहिये ।।
vaiśampāyana uvāca | tataḥ devapurohito bṛhaspatiḥ vedamantraiḥ uktaṃ taṃ tumulanādaṃ śrutvā devatān uvāca— “devagaṇāḥ! tritasya muneḥ yajño vartate; tatra asmābhiḥ gantavyam. sa hi kruddhaḥ sṛjed anyān devān api, mahātapāḥ. tac chrutvā vacanaṃ tasya sahitāḥ sarvadevatāḥ …”
ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು—ಆಗ ದೇವಪುರೋಹಿತನಾದ ಬೃಹಸ್ಪತಿ, ವೇದಮಂತ್ರಧ್ವನಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಿಶ್ರವಾದ ಆ ತುಮುಲ ನಾದವನ್ನು ಕೇಳಿ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಹೇಳಿದನು—“ದೇವಗಣವೇ! ತ್ರಿತ ಮುನಿಯ ಯಜ್ಞ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ; ನಾವು ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಬೇಕು. ಅವರು ಮಹಾತಪಸ್ವಿ; ನಾವು ಹೋಗದಿದ್ದರೆ ಕೋಪಗೊಂಡು ಬೇರೆ ದೇವತೆಗಳನ್ನೂ ಸೃಷ್ಟಿಸಬಹುದು.” ಅವನ ಮಾತು ಕೇಳಿ ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳು ಒಂದಾಗಿ ತಕ್ಕಂತೆ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧರಾದರು.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage underscores the moral and social power of tapas and yajña: even gods must honor a great ascetic’s rite. Neglecting rightful respect can provoke consequences, so authority is tempered by accountability to dharma and sacred obligation.
Bṛhaspati hears a loud sound linked with Vedic chanting and infers that the sage Trita is conducting a sacrifice. He urges the gods to attend, warning that Trita’s ascetic power is so great that, if angered by their absence, he could create other gods; the deities then act together in response.