Shloka 59
Bhīma–Duryodhana Gadāyuddha Saṃkalpa
Resolve for the Mace Duel
सर्वो विमृशते जन्तुः कृच्छुस्थो धर्मदर्शनम् । पदस्थ: पिद्ठितं द्वारं परलोकस्य पश्यति,प्राय: सभी प्राणी जब स्वयं संकटमें पड़ जाते हैं तो अपनी रक्षाके लिये धर्मशास्त्रकी दुहाई देने लगते हैं और जब अपने उच्च पदपर प्रतिष्ठित होते हैं, उस समय उन्हें परलोकका दरवाजा बंद दिखायी देता है
sarvo vimṛśate jantuḥ kṛcchrastho dharmadarśanam | padasthaḥ pihitaṃ dvāraṃ paralokasya paśyati ||
ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದನು—ಕಷ್ಟದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜೀವಿಯೂ ಧರ್ಮದ ದರ್ಶನವನ್ನು ಚಿಂತಿಸಿ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಧರ್ಮವನ್ನೇ ಶರಣಾಗುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ಪದವಿಯಲ್ಲಿ, ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾದಾಗ ಪರಲೋಕದ ಬಾಗಿಲು ಮುಚ್ಚಿದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಧರ್ಮಸ್ಮೃತಿಯನ್ನು ಮರೆತುಬಿಡುತ್ತಾನೆ.
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
People often invoke dharma only when suffering, but forget moral accountability when secure in status; true righteousness is steady, not crisis-driven.
In Shalya Parva’s reflective discourse, Yudhiṣṭhira comments on the tendency of beings to remember dharma in adversity and neglect it when established in power, framing an ethical critique amid the war’s aftermath-oriented reflections.